De wetten van Newton en Einstein zouden wel eens ontoereikend kunnen zijn voor het verklaren van de beweging van kleine objecten in de ruimte. Die suggestie zit volgens de Economist in een artikel dat binnenkort verschijnt in Physical Review Letters, niet het minste wetenschappelijke tijdschrift.
Onderzoekers van het Jet Propulsion Laboratory, dat de gangen van ruimtesondes nagaat, kwamen erachter dat die sondes consequent sneller gaan dan vooraf berekend. Nadat ze dat een paar keer ondervonden hadden en alle verklaringen leken te falen, verzonnen ze zelf een formule om te kijken of ze het effect bij de lancering van een nieuwe sonde konden voorspellen.
Dat bleek het geval. Om correct de baan van kleine ruimtesondes te voorspellen, moet je een extra factor inbouwen in de wetten van Newton en Einstein. Het werkt. Maar waarom? Op die vraag moeten de onderzoekers het antwoord schuldig blijven. Het raadsel komt op het lijstje van fundamentele onopgeloste vragen uit de natuurkunde, naast de vraag waar alle ‘zwarte materie’ is gebleven en uit hoeveel snaren een quark bestaat. (gc)
Tijdens de commotie om de ov-chipkaart vorig jaar kondigden de betrokken hackers aan op korte termijn het laatste zetje te geven. Dat is nu gebeurd. Maar het is overdreven om te stellen dat de ov-kaart definitief kassiewijlen is, zoals degenen die geilen op gekraakte systemen graag beweren.
Het slimme tweetal legt in een nieuw paper (pdf) uit hoe je de 32-bits sleutel met statistische methoden kunt terugbrengen tot 20-bits en dan kraken met vrij simpele apparatuur. Dat is wel wat anders dan de 9000 euro aan hardware die volgens TNO nodig is. Althans, dat lijkt zo, want helemaal achterin het paper staat een onopvallende alinea die begint met ‘Our attack assumes’. Daar staat dat je ook nog even een 48-bits brute force aanval moet uitvoeren. Goed te doen, maar niet in een paar minuten.
Het TNO-rapport (pdf) was er al van uitgegaan dat de nu aangekondigde kraak binnenkort zou plaatsvinden. In het geheime deel van het rapport stelt TNO een aantal maatregelen binnen het huidige systeem voor waarmee de levensduur nog een jaar of twee gerekt kan worden. Tot die tijd is er een beperkt risico.
Maar ja, dat is natuurlijk geen lekker verhaal voor de media. Die zullen vandaag wel lekker loos gaan en de technofobe politici gaan er vast achteraan hollen. Arme Tineke Huizinga. (gc)
Het Clara Wichmann proefprocessenfonds, dat momenteel de strijd aanvoert tegen de subsidie voor de SGP (niet tegen de partij zelf), zou ook bereid moeten zijn een man bij te staan als die om zijn geslacht geweigerd werd bij de redactie van Opzij. Dat schrijft Margreet Boer, voorzitter van de Vereniging voor Vrouw en Recht Clara Wichmann op haar weblog. Ook een moslima die vanwege een hoofddoekje geweigerd wordt, zou kunnen aankloppen.
Die vooralsnog hypothetische vraag is interessant, omdat Cisca Dresselhuys, de hoofdredactrice van Opzij, vorig jaar in een interview met Trouw aangaf mannelijke sollicitanten te zullen weigeren, simpelweg omdat ze geen vrouw zijn. Dresselhuys vindt dat geen probleem, omdat ze geen subsidie krijgt. Daar was toen al het nodige gedoe over.
De kans dat Dresselhuys nog eens een proefproces aan haar broek krijgt, is klein, omdat ze mannen en moslima’s niet zo dichtbij laat komen dat ze het gevoel krijgen dat het om discriminatie gaat. Als ze haar mond had gehouden, was er niks aan de hand geweest. Daar zou het in de SGP-zaak ook wel eens op uit kunnen draaien. De statuten worden formeel gewijzigd en de mannenbroeders spreken af hun mond te houden over hun overtuiging, namelijk dat vrouwen niet op het pluche horen.
Het afgelegen stadje Galena in Alaska krijgt volgend jaar misschien een kleine kerncentrale. Het ding, gebouwd door Toshiba, meet 22 bij 16 bij 11 meter, stukken kleiner dan een gewone kerncentrale. Een schip levert het apparaat kant en klaar af, waarna het dertig jaar energie levert.
Natuurwetenschap en Techniek haalt het voorbeeld in de editie van deze maand aan als een voorbeeld van de opmars van kleine kerncentrales. Ford had in de jaren vijftig zelfs plannen voor een auto op atoomenergie, maar sindsdien is de trend naar steeds groter, behalve heel dure reactoren voor onderzeeërs.
Het plan voor gratis schoolboeken gaat op de helling. Gelukkig maar, want het was een gedrocht. Het trieste is dat een gedegen advies van de Raad van State geen indruk maakte op de politiek. Pas toen een jurist de bezwaren op vier A4-tjes samenvatte, drong de miskleun tot de parlementariërs door.
Iedereen die wel eens iets met aanbestedingen te maken heeft gehad, weet wat een contraproductief gedoe het is, als het om een paar ton gaat. De administratieve kosten gaan de eventuele winst door concurrentie tussen aanbieders ver te boven. Als je bovendien een sterke voorkeur hebt voor een bepaalde aanbieder (bijvoorbeeld omdat je zijn lesmethode de beste vindt), kost het veel geld om de tender juridisch zo dicht te timmeren dat het een open competitie lijkt, maar de winnaar toch van tevoren vaststaat.
Mocht het onzalige plan alsnog doorgaan, dan moeten de verzamelde schoolbesturen maar een jurist aan het werk zetten om voor elke lesmethode een waterdichte tender in elkaar te zetten. Die stapel kan dan als ‘advies’ naar de afzonderlijke scholen. Zo kunnen de kinderen van rijke ouders alsnog hun gratis schoolboeken krijgen, want voor hen is het plan bedoeld. (gc)
Er waren al eerder aanwijzingen dat zoetstoffen de suikerhuishouding van het lichaam ontregelen. Maar nu tonen proeven met ratten, gedaan door Susan Swithers en Terry Davidson van Purdue University, dat zoetstoffen zelfs dikker maken dan suiker. Niet direct, maar via een omweg.
Swithers en Davidson voerden ratten yoghurt met suiker en met saccharine op hetzelfde zoetheidsniveau. Na vijf weken was de laatste groep ratten zwaarder. In een andere proef kregen de ratten na twee weken yoghurt een chocoladepudding met veel vet en suiker waar ze meteen op aanvielen. De ratten op suiker compenseerden dat door minder van de daarna aangeboden yoghurt te eten. De saccharineratten bleven volop dooreten.
Zo snel kan een ideetje werkelijkheid worden: Rotterdam gaat een ov-verbod instellen voor jongeren die zich misdragen in het openbaar vervoer. Wettelijk bestaan daar mogelijkheden toe, heeft de gemeente uitgezocht.
Loze flinkdoenerij, ben je geneigd te denken, want het valt voor ov-personeel onmogelijk continu te controleren welke ettertjes een verbod hebben en welke niet. Een niet handhaafbaar verbod dus waar slechts schouderophalen bij past. Tot je in de PvdA-nieuwsbrief leest hoe fractievoorzitter Peter van Heemst het denkt te kunnen uitvoeren:
“Als scholieren zich misdragen dan helpt de school mee aan het identificeren van de daders. Als de naam bekend is dan verplicht de school zich om de desbetreffende scholier na schooltijd binnen te houden tot een van de ouders/verzorgers hem heeft opgehaald.”
Scholen verantwoordelijk stellen voor een probleem met de openbare orde – briljant idee, Van Heemst! Ze hebben daar natuurlijk plek zat om hun lastigste pupillen nog een paar uur vast te houden tot papa of mama komt. Of het nou een verlaten klaslokaal is of niet, die plek kan alleen maar een cel heten. Benieuwd of Van Heemst ook een deadline voor de komst van de ouders wil aangeven of dat hij als ze wegblijven nachtcellen voor de ov-etters voorzien heeft. (gc)
Gedurende het eerste deel van de twintigste eeuw gold Sir Arthur Eddington als een van de internationale grootheden van de astronomie. Zijn observaties tijdens de zonsverduistering van 1919 op het eiland Principe vormden het definitieve bewijs dat Einsteins relativiteitstheorie klopte. Eddington was druk bezig met een allesomvattende theorie over de kosmos, toen zijn student Subrahmanyan Chandrasekhar bij hem kwam met berekeningen dat grotere sterren aan het eind van hun leven zouden imploderen tot wat nu zwarte gaten heten.
Dat kon Eddington niet gebruiken. Hij verwees de berekening naar de prullenbak en gebruikte vervolgens zijn eigen status om Chandrasekhar publiekelijk belachelijk te maken. Die laatste ging de confrontatie niet aan, maar werkte wel rustig door. Uiteindelijk zou hij in 1983 de Nobelprijs krijgen voor zijn inzichten, die door Eddingtons tegenwerking lange tijd niet serieus genomen waren.
Na een aantal gastbijdragen maak ik vanaf vandaag deel uit van de redactie van Geen Commentaar, een links angehaucht weblog over actuele zaken. De meeste berichten die ik daarvoor schrijf, zullen ook hier blijven verschijnen. Hoe dan ook, na de hyve heb ik nog een podium gevonden om af en toe een ei te leggen.
Interessant verhaal in de Economist van deze week naar aanleiding van dit rapport van MIT over de opkomst van de middenklasse in ontwikkelingslanden. De twee economen analyseerden cijfers uit de hele wereld en schuimden ook winkeltjes af op het Indiase platteland, waarvan de eigenaren rondkomen van twee tot tien dollar per dag (in India ben je dan middenklasse).
Bijna alle winkeltjes en andere minibedrijfjes die de onderkant van de middenklasse vormen, hebben een gebrek aan kapitaal. Daarom werken microkredieten zo goed. Maar eigenlijk is de bereidheid om te investeren in het eigen bedrijfje helemaal niet zo groot, constateerden de onderzoekers.
De meeste microbedrijfseigenaren willen namelijk hun bedrijfje niet uitbouwen, maar opheffen. Ze willen een baan. Dat is immers de beste manier om een inkomen veilig te stellen. In de poeha rond microkredieten worden arme boeren en winkeliers vaak geprezen om hun ondernemendheid, alsof ze door entrepreneurschap gedreven worden. Zelf weten ze wel beter. Ze zijn ondernemer, omdat ze niks beters konden vinden. (gc)
