Sinds de universiteit hem op z'n 65ste met pensioen stuurde, reist mijn vader de halve wereld af om colleges te geven in landen waar je op die leeftijd nog niet wordt afgeschreven. Aanbiedingen voor een vaste aanstelling legt hij naast zich neer en hij heeft ook het aantal reizen gerantsoeneerd, maar anders zou hij voor de komende jaren volgeboekt kunnen zijn. Kortom, de hele aow-discussie is aan hem niet besteed.

Deze maand verscheen zijn tweede magnum opus. Het is maar half zo dik als het eerste, maar toch altijd nog een kloeke 450 pagina's. 'Jesus Christ in world history' traceert hoe binnen en buiten het christendom in de loop van twintig eeuwen tegen de figuur van Jezus en tegen zijn volgelingen werd aangekeken.

Verwacht geen Karen Armstrong-achtige rollende zinnen. Mijn vader is meer een encyclopedist. Iedereen die iets belangwekkends over Jezus gezegd heeft, komt aan het woord. Het aantal harde feiten per pagina loopt in de vele tientallen. Op sommige bladzijden nemen de voetnoten meer ruimte in dan de lopende tekst. Gelukkig blijft er ook ruimte voor anekdotes en citaten. Bijvoorbeeld deze van de Sri Lankaanse buddhistische priester Migettuwatte Gunananda, die in 1873 helder liet weten niets in Jezus te zien:

"At the birth of one who is to bring happiness to this world, a good omen must present itself, and as the slaughter of children was not a good sign, there was no doubt that it only portended the introduction of a false religion on earth and consequent evil to man."

Al een jaar of vijftig wordt Turkije de worst van Europese toetreding voorgehouden. Dat was altijd een lekker makkelijke belofte: de Turken voldeden toch voor geen meter aan de criteria. Maar sinds het land onder premier Tayyip Erdogan ineens serieus werk lijkt te maken van een poging tot toetreding, slaat de schrik Europeanen om het hart. De onderhandelingen duren voort, maar de Turken hebben een stortvloed van Europese scepsis over zich heen gekregen.

Dus vragen de Turken zich inmiddels af of de Europeanen hun vrienden wel zijn, bericht de Volkskrant vanochtend. Turkije heeft de afgelopen maanden ruzie gemaakt met Israel, toenadering gezocht tot Rusland, vrede gemaakt met Armenië, het opgenomen voor Iran en de banden met Syrië aangehaald.

Los van de vraag of Turkije op korte termijn voldoet aan de criteria voor toetreding: wanneer je al vijftig jaar aan het lijntje gehouden wordt en het naar je gevoel nooit goed kunt doen, dan gooi je een keer je kont tegen de krib. Als Europa Turkije in de richting van Rusland en Iran ziet afdrijven, dan heeft het dat helemaal aan zichzelf te danken. (gc)

Zelf hield ik het op drie zetels voor de SP bij de volgende verkiezingen, maar daar denkt die partij zelf totaal anders over. Vandaag werd de lijst bekend gemaakt en in het bijbehorende bericht staat over de huidige fractievoorzitter Theo Coskun, die op plek vijf staat:

"Hij blijft graag beschikbaar om in een gegroeide fractie zijn ervaring te delen met de nieuwe raadsleden, en is bovendien kandidaat voor één van de wethoudersfuncties die de SP na de verkiezingen op zich wil nemen."

Minstens vijf zetels en zeker twee wethouders dus. Kijk, dat is nog eens ambitie! De beoogd lijsttrekker is overigens huidig fractielid Leo de Kleijn, die een verleden heeft bij een van de voorlopers van GroenLinks.

Als Tabaré Vázquez had mogen meedoen aan de presidentsverkiezingen in Uruguay eergisteren, was hij waarschijnlijk herkozen, maar hij brak met de recente Zuid-Amerikaanse traditie om de grondwet in zijn eigen voordeel te wijzigen, dus hij mocht niet meedoen. Nu wordt zijn partijgenoot José Mujica de nieuwe president, zij het dat daar nog een tweede ronde aan te pas moet komen.

Mujica is een voormalige guerillacommandant die onder de dictatuur (1973-1984) veertien jaar vastzat. Dat verleden speelt nog levensgroot in het land. In de week voor de verkiezingen oordeelde het hooggerechtshof van Uruguay dat de amnestie voor mensenrechtenschenders onder de dictatuur illegaal was. Prompt mocht Gregorio Alvarez, de laatste dictator, voor 25 jaar achter de tralies.

Het linkse Breed Front, waar Vázquez en Mujica toe behoren, flirt af en toe met Venezuela en Cuba, maar vaart ondertussen een centrumlinkse koers in het kielzog van de Braziliaanse president Lula: een markteconomie met een strenger belastingbeleid voor de maatschappelijke toplaag ten faveure van vele sociale programma's voor de onderlaag. Daar zal met een voormalige extreem-linkse guerilla vermoedelijk weinig aan veranderen. (gc)

Even een egopostje. Dit weekend zat tussen de post het rapport Wetenschap is voor iedereen van Suzanne Haanappel en Sjaak Brinkkemper (Universiteit Utrecht). Het is een studie naar de popularisering van de informatica en informatiekunde.

Ik ben een van de twee experts die voor het onderzoek aan de tand gevoeld is. Dat jullie even weten dat ik naast een heleboel ongefundeerde opinies ook best nog wel ergens verstand van heb.

Wat David en Michel kunnen, moet mij natuurlijk ook lukken: een fingerspitzenprognose maken van de uitslag van de komende Rotterdamse gemeenteraadsverkiezingen. Bij deze. De hoofdaanname is dat de urgentie van het stemmen onder de allochtone bevolking in Rotterdam niet wezenlijk afneemt, dus dat LR min of meer aan de top van zijn potentieel zit, maar dat er forse electorale druk op de PvdA ontstaat uit de hoek van D66 en GroenLinks (en okee, ik redeneer de oogst een beetje naar GroenLinks toe).

De SP blijft gelijk - ze is er in Rotterdam merkwaardig genoeg ook in haar hoogtijdagen niet in geslaagd voet aan de grond te krijgen. CDA verliest een zetel aan interne verdeeldheid. VVD is tijdig uit de coalitie gestapt en kan nu een populistischer toon aanslaan, die misschien alsnog ten koste van LR kan gaan. CU-SGP zal spannend worden, maar ik gok erop dat ze zich handhaven.

In de wandelgangen wordt al volop gespeculeerd over een coalitie. Programmatisch liggen PvdA en LR niet zo ver uit elkaar, maar de animositeit tussen beide partijen is zo groot dat samen iets moois beginnen niet tot de opties lijkt te behoren. Omdat LR geen enkele poging onderneemt vriendjes te maken met andere partijen dan de VVD, koerst Rotterdam af op een regenboogcoalitie rond de PvdA.

Tot de meer bevredigende reportages die ik als journalist mag schrijven, behoort het bedrijfsportret. Een interview met een onderzoeker is intellectueel uitdagender en zal de lezer allicht meer nieuws vertellen, maar als journalist betekent het vaak dat je niet verder komt dan een bureau, tastend naar de abstracte ideeën die de promovendus of hoogleraar naar je toeschuift.

Als ik geluk heb, mag ik dan een onderzoeksopstelling bezoeken, meestal een blinkend roestvrijstalen constructie waaraan ik wel het nodige kan zien, maar niet de essentie van het idee. ECN heeft mij ooit op een dagtochtje per vliegtuig meegenomen naar de synchrotron in Grenoble, maar het ultieme bewijs dat Nederland en Vlaanderen daar een eigen elektronenbundel hadden voor materiaalonderzoek bestond uit een dansende grafiek op een beeldscherm. Het was een indrukwekkende installatie, maar de essentie van een synchrotron bleef ontastbaar.

Lees de hele column uit De Ingenieur

"Beste broer, als president van dit land kan ik niet toestaan dat jouw Panamese bedrijven overheidscontracten in Ecuador binnenhalen. Dat is ethisch niet verantwoord."

"Ja maar, ik heb persoonlijk een paar van je naaste medewerkers omgekocht. Hoe kun je nou doen alsof je van niks wist?"

En toen had Rafael Correa, president van Ecuador, knallende ruzie met zijn broer Fabricio, die eigenaar is van een constructiebedrijf dat al zaken deed met de regering lang voordat Rafael president werd. Fabricio eist nu dan ook een schadevergoeding van 25 miljoen euro. Ook zijn critici zijn nog wel bereid te geloven dat Rafael echt van niks wist, maar in dat geval heeft hij toch foute medewerkers die hij niet onder controle heeft.

Zo zijn er wel meer tekenen dat Rafael Correa binnen een half jaar na zijn herverkiezing grip op het land aan het verliezen is.

Vorig jaar kwam het bijna tot een oorlog met Colombia, dat een FARC-basis net binnen Ecuador bombardeerde. Inmiddels zijn verzoenende besprekingen gaande, maar die werden vorige week op een wel heel ongelukkig moment doorkruist door een Ecuadoraanse rechter die een arrestatiebevel uitvaardigde tegen de chef-staf van Colombia. Daar is van regeringszijde op zijn minst enigzins gebrekkig gecoördineerd.

Voorlopig is Correa er wel in geslaagd een dialoog aan te gaan met de inheemse belangengroep Conaie, wier (gewelddadige) protesten in 2000 en 2005 de kop van toenmalige presidenten kostten. Conaie is erg boos over olieboringen in het Amazone-gebied en een nieuwe waterwet. Een protest van duizenden studenten gisteren tegen onderwijshervormingen liep eergisteren uit op een harde confrontatie met de politie. Correa's populariteit is onder de vijftig procent gezakt.

Ondertussen haalde de volgens sommigen ten onrechte als 'links' gelabelde president op dienstreis zijn warme banden met Venezuela en Rusland aan. Maar hij zou toch een schuin oog moeten werpen op de tabel van Ecuadoraanse presidenten. Sinds 1979 houden die het gemiddeld tweeënhalf jaar uit. Als je de grip verliest, kan het snel gaan, zelfs als je de media probeert te knevelen. (gc)

Stel, een stad heeft een beroepsbevolking van 500.000 mensen, waarvan acht procent, dus 40.000 mensen in de bijstand zitten. Stel, een andere stad heeft een beroepsbevolking van 200.000 mensen, waarvan drie procent, dus 6.000 mensen bijstand genieten.

In de eerste stad komen er 1.000 bij, in de tweede 300. Dan is de groei in het eerste geval 2,5 procent en in het tweede geval 5,0 procent. Kortom, dan scoort de eerste stad nog steeds het hoogste percentage in de bijstand en de grootste absolute groei, maar aan dat laatste cijfer kan ze zich toch een beetje vastklampen.

Dus gooide Rotterdam er vandaag een persbericht uit, met fraaie woorden van de verantwoordelijke wethouder: "We hebben de afgelopen jaren een recordaantal Rotterdammers aan het werk gekregen. Ik ben er trots op dat het in deze economisch gure tijd lukt om ze ook vrijwel allemaal aan het werk te houden."

GroenLinks Rotterdam krijgt geen lijsttrekkersreferendum, want er is maar één kandidaat: Arno Bonte. Die keuze hing in de lucht. Arno had zichzelf al kandidaat gesteld en is een uiterst bedreven campagne-voerder. Hoewel zijn profiel vooral op dat vlak ligt, heeft hij de afgelopen jaren - allicht enigszins buiten zicht - voldoende realpolitik onder de knie gekregen om ook het taaiere politieke werk aan te kunnen.

Niet onbelangrijk in de harde Rotterdamse politiek is Arno's incasseringsvermogen. Als iets de eerste keer niet lukt, is hij niet te beroerd het een tweede en derde maal te proberen. Uiteindelijk lukt het toch wel een keer. Hij gaat het wel druk krijgen als hij in november in het partijbestuur gekozen wordt, met de campagne voor de boeg. Uiteraard moet de ledenvergadering de voordracht van de kandidatencommissie nog goedkeuren. De rest van de lijst is in de maak.

Voor liefhebbers van het magisch realisme behoort het werk van Hugo Pratt tot het aantrekkelijkste dat op stripgebied verschenen is. Pratt is in 1995 oververleden, maar zijn oeuvre wacht nog altijd op een definitieve uitgave. Het meeste is wel verkrijgbaar, maar in diverse formaten. Het lijkt alsof uitgeverij Casterman eerst zijn oude voorraden wil opmaken.

Onlangs verscheen 'Caraïbische suites' in een fraaie band met een '3' op de rug, die doet vermoeden dat er een verzameld werk in de lucht hangt. Het boek bevat drie opeenvolgende verhalen uit 1970, die al lang uitverkocht waren, met de zeeman Corto Maltese in de hoofdrol.

Het verhaal begint in Paramaribo aan het begin van de twintigste eeuw. Corto maakt kennis met de Tsjechische hoogleraar en zuipschuit Jeremiah Steiner en de jonge Britse erfgenaam Tristan Bantam. Gedrieën gaan ze op zoek naar het geheimzinnige land Mu, daarbij tegengewerkt door boeven van allerlei pluimage, maar ze vinden alleen Tristans Braziliaanse zuster Morgana en een criminele kolonel die er diep in de jungle een enorme plantage en een kanonneerboot op nahoudt.

'Caraïbische suites' is zoals alle verhalen van Corto Maltese in de eerste plaats avontuur. Maar wel het soort intelligente en goed gedocumenteerde avontuur dat veertig jaar later nog beklijft.

Ruim twintig jaar geleden las ik 'As I lay dying' van William Faulkner. Het boek staat me nog altijd bij om het rubberen proza en de al even taaie karakters die elkaar het leven zuur maken. Maar dat het zo lang bijblijft, zegt ook wel iets over Faulkners gaven, zo bedacht ik onlangs, dus misschien was ik er als tiener gewoon nog niet aan toe.

Dus gaf ik Faulkner een tweede kans met 'Go down Moses', een roman die bestaat uit verschillende los te lezen verhalen over een deels blanke, deels zwarte familie in het diepe zuiden van de VS. Centraal staat Isaac McCaslin, telg uit een familie van slavenhouders die de wereld om zich heen ziet veranderen. De handeling begint rond 1800 met Isaac's grootouders en een slippertje dat zwart bloed in de familie brengt. De laatste twee verhalen spelen anderhalve eeuw verder, als Isaac tachtig is, maar nog steeds even makkelijk een beer of hert omlegt.

Dit alles vervat in zinnen als watervallen, die soms meerdere pagina's aanhouden, vol bloemrijke details en obscure referenties - en met een cast die onderling zo verweven is dat het onmogelijk is bij te houden wie nou precies in welke verhouding tot wie staat. Ik herken de kwaliteit, maar ik geloof niet dat ik de komende twintig jaar nog een keer vrijwillig een Faulkner oppak.

Vandaag en morgen kiezen de inwoners van Botswana een nieuwe president en parlement. De uitslag staat al vast: de regerende partij houdt de meerderheid in de volksvertegenwoordiging en zal de huidige president herkiezen. Niet omdat de verkiezingen op grote schaal gemanipuleerd zijn (al zijn er wel wat zorgen), maar omdat de krap een miljoen kiezers van een van de stabielste landen van Afrika tevreden zijn over de leiding.

Tot op zekere hoogte dan. De economie heeft een zware klap gekregen van de kredietcrisis, waardoor de vraag naar diamanten gekelderd is. Bijna de helft van de economie is ervan afhankelijk. De onvrede is groot, maar dat geldt ook voor het besef dat de regerende Botswana Democratic Party de vraag naar diamanten niet zelf omhoog kan stuwen.

Hoewel de oppositie niet echt een vuist kan maken tegen de BDP, kunnen de verkiezingen best nog spannend worden. Er is namelijk mot binnen de BDP en dat speelt de oppositie in de kaart. President Ian Khama heeft ruzie met secretaris generaal Gomolemo Motswaledi, omdat hij autoritair zou zijn. Toen Khama Motswaledi schorste en de rechtbank hem gelijk gaf, stond onmiddellijk de tot dan toe volkomen onbekende Ndaba Gaolathe om te roepen dat dit zomaar niet ging. De lokale pers doet vrijelijk verslag van de schermutselingen.

Ook internationale waarnemers hebben hun vraagtekens bij Khama's gedrag. Enerzijds is er waardering dat hij het als buurman aandurfde president Mugabe van Zimbabwe de oren te wassen, maar diezelfde bruuskheid komt de democratie in zijn eigen land niet altijd ten goede. (gc)

Ik weet niet of het zo bedoeld was, maar ik vond, net als Bert Wagendorp, de manoeuvre van Agnes Jongerius met de PVV in aanleg briljant. De PVV is de laatste tijd bezig om haar tot nu toe eenzijdig nationalistische profiel op te tuigen met socialistische trekjes. Daarmee wordt een kiezerspotentieel aangesproken dat nu nog bij SP en PvdA zit.

Links heeft daar geen antwoord op. Behalve Jan Marijnissen, die niet voor niets een terugkeer overweegt, zijn er weinig mensen die nog de geloofwaardigheid bezitten om de potentiële PVV-kiezers ervan te overtuigen in het linkse kamp te blijven. Agnes Jongerius was er daar een van. Als vakbondsvoorvrouw had zij een goede strategische reden om met de PVV te gaan praten en zo Geert Wilders de pariastatus te ontnemen waar hij zoveel garen bij spint. Het heeft niet zo mogen zijn. De FNV-achterban schoot in een kramp en Agnes kwam op haar voornemen terug. Ze is nu bijgezet in het PvdA-mausoleum der draaikonten.

De PvdA is in de afgelopen twee dagen de lijsttrekker kwijtgeraakt die de partij bij de volgende verkiezingen op het nippertje nog had kunnen redden. Als de PVV in de volgende peiling weer een paar zeteltjes wint, mogen al die boze (ex-)FNV-leden zich afvragen wat hun bijdrage daaraan geweest is. (gc)

Dat was me wat toen Trouw deze week op de voorpagina aankondigde dat God de wereld niet geschapen had maar gescheiden. Vertaalfout volgens de Nijmeegse hoogleraar Ellen van Wolde. Ouwe koek, meende het theologische establishment, en al lang geleden verworpen dan wel aanvaard, afhankelijk van de religieuze overtuiging.

De achterliggende discussie over de creatio ex nihilo is namelijk al heel oud: heeft God de materie geschapen of heeft God de wereld geschapen (of gescheiden) uit reeds bestaande materie? De een meent dat de oude bijbelschrijvers te simpel waren om een abstracte notie als schepping uit het niets te bedenken. Het zou een Griekse vondst zijn die later in het christelijke denken terecht kwam. Anderen menen dat deze abstractie wel degelijk op conto van de joden geschreven mag worden. Hoe de oorsprong ook ligt: het concept staat centraal in het christelijke denken over het begin van de wereld.

Dat Van Woldes stelling door de media golfde, zegt dus vooral iets over de pr-kracht van de hoogleraar en de vermoede nieuwsgierigheid van een groot deel van het publiek naar dit soort theologische kwesties. Allicht dat daar enig leedvermaak bij meespeelde dat christenen zich al die eeuwen op het verkeerde been hadden laten zetten. Want wie kan het nu werkelijk iets schelen hoe God de aarde precies schiep behalve een paar zeloten?

Wat wel jammer was dat niemand het verband legde met een wetenschappelijke kwestie waar toevallig een paar dagen daarvoor een mogelijk grote doorbraak in gemeld werd: het rondkrijgen van de administratie van donkere materie, die nodig is om vol te houden dat het heelal bij de Big Bang uit het niets ontstond. Ook in de kosmologie speelt de creatio ex nihilo, vanuit dezelfde Griekse roots, immers een voorname rol. Er zijn gerespecteerde wetenschappers te vinden die denken dat de Big Bang niet uit het niks kwam maar zich als het ware afscheidde uit gebeurtenissen die daaraan vooraf gingen, maar zij vormen een minderheid.

Zowel de cyclische kosmologie als de scheidingsinterpratie van Van Wolde grijpen in feite terug op een voor-Grieks denkpatroon, het cyclische denken dat aan de oosterse filosofie ten grondslag ligt. Niet zo gek dus dat de meeste westerse denkers, of ze nu van de wetenschappelijke of theologische school zijn, moeilijk overweg kunnen met dergelijke theorieën. (gc)

De Linker Wang die vandaag bij de abonnees bezorgd werd, opent met een interview met Lea Manders, de voorzitter van de Partij voor Mens en Spirit, die in vier gemeentes gaat meedoen aan de verkiezingen van 2010. Ze erkent verwantschap aan GroenLinks en D66, maar "nieuwe invalshoeken blijven vaak in de lucht hangen. Er zijn mensen binnen deze partijen die geïnspireerd zijn door vormen van nieuwe spiritualiteit en daar ook politieke consequenties aan zouden willen verbinden. Maar de partijen als geheel zullen zich er liever niet mee associëren of op laten aanspreken."

Verder een lang artikel over de klimaatbrief van de Raad van Kerken en kortere over onder andere islam en duurzaamheid, boedhistisch feminisme en de Rainbow Family.

Complete inhoudsopgave en bestellen op de site.

Laten we er voor het gemak eens vanuit gaan dat het inderdaad de schuld van de IJslanders is dat hun handjevol aan overmoedige bankiers erin slaagde hordes hebzuchtige Britten en Hollanders een financieel kaartenhuis binnen te lokken. Dan nog kun, nee, moet je je afvragen: is het wel rationeel om een volledige compensatie te eisen en daar zelfs IMF-steun voor te blokkeren?

Ja, electoraal is het natuurlijk wel rationeel. Wouter Bos en zijn Britse collega kunnen boze spaarders in eigen land paaien door hard te blaffen tegen vikingen die hier toch niet mogen stemmen. Maar die flinkdoenerij brengt niet per se de verloren spaartegoeden sneller terug. Zonder IMF-steun komt de IJslandse economie er sowieso niet bovenop. Je kunt natuurlijk redeneren 'zij alleen herstel als de opbrengst naar ons gaat', maar dat riekt wel heel erg naar wraak - niet de fraaiste der emoties.

En stel nou eens dat IJsland akkoord gaat en belooft alles terug te betalen. Komt het geld dan ook werkelijk terug? De spaarschuld bedraagt omgerekend naar de Nederlandse bevolkingsomvang 200 miljard euro, evenveel als de staatsschuld die Nederland in de afgelopen decennia opbouwde - en dan hebben de IJslanders dankzij de crisis ook nog wel wat andere problemen.

Kortom, dat geld komt niet meer terug. Nooit niet. Wouter Bos zal het de Nederlanders moeten vertellen en dan met de IJslanders gaan onderhandelen over een bedrag dat ze wel kunnen betalen. Maar zal hij daar met vijftien zetels in de peilingen het lef voor hebben? (gc)

Er zijn van die herinneringen die een mens moet koesteren. Een daarvan in mijn geval is een geschiedenisleraar die soms een uur lang achterover geleund met de benen op tafel verhalen vertelde over hoe het eraan toeging tijdens de Renaissance in Italië of Rusland onder de Romanovs. Aantekeningen maken hoefde niet, want niks ervan zou feitelijk terugkomen tijdens een repetitie. Maar wat leerde je als jonge gymnasiast tijdens die sessies veel over hoe het leven in elkaar zat.

Vandaag werd Adriaan Miltenburg een groots afscheid aangeboden aan het CGU. Ik was er niet bij. Ik moest namelijk toezicht houden op een jongen met een piercing door zijn lip die bij mij een lek raam kwam vervangen. Zo zit het leven ook wel eens in elkaar. Het afscheidsprogramma duurde drie uur. Ik hoop dat Adriaan tenminste de helft daarvan gekregen heeft om te vertellen.

In 1986 namen hij en leraar grieks en latijn Joop Delmaar een kleine groep leerlingen op een geschiedenisles van twee weken mee naar Rome. Adriaan was de reisleider, Joop was voortdurend bezig passages van Tacitus en Suetonius aan de stoffige realiteit om hem heen te relateren. Het was zijn eerste keer in Rome, zei hij, al vind ik dat nog steeds moeilijk te geloven. Adriaan deed alsof hij Rome in zijn broekzak had en het jaarlijks even tevoorschijn haalde om op te poetsen voor een nieuwe generatie leerlingen. Wij waren zeer onder de indruk.

Maar dat was ik in de klas ook. Hij liet zich wel eens ontvallen dat hij aan mij kon zien of het interessant was wat hij vertelde. De ene keer schreef ik veel op, de andere keer niets. Achteraf vraag ik me af of die keren dat ik niets schreef, niet de interessantste waren.

Meteen al op de eerste pagina's van zijn nieuwe boek trekt Richard Dawkins een vergelijking tussen creationisten en holocaustontkenners. Zo komt de stemming er lekker in. Dit is duidelijk geen boek dat op geduldige toon probeert creationisten uit te leggen dat ze er echt naast zitten. Alle uitleg van de evolutie staat in dienst van de polemiek die hij al jaren voert.

Met die uitleg zelf zit het wel snor. Dawkins ontleent zijn reputatie immers aan het glasheldere 'The selfish gene', waarin hij inmiddels alweer dik dertig jaar geleden doorbrak als auteur. De manier waarop natuurlijke selectie leidt tot de evolutie van nieuwe soorten, zeker onder geïsoleerde omstandigheden als op de Galápagos eilanden, wordt keurig uit de doeken gedaan, net als onderliggende biologische processen. Er komt zelfs de nodige geologie aan te pas. Dawkins weet daarbij precies de goede mix te vinden tussen abstracte uitleg en voorbeelden.

Lees de hele boekbespreking

Waar Arnoud zich kwaad maakt over de suggestie van de Amsterdamse GL-wethouder Maarten van Poelgeest dat de hoofdstad van Nederland hogere belastingen zou moeten kunnen heffen, moesten we in Rotterdam aanvankelijk vooral lachen.

Hier weten we tenslotte wél hoe je voor een fatsoenlijke prijs een metro aanlegt, dus als er in Amsterdam hoog van de toren geblazen wordt dat er geldtekort dreigt omdat iedereen die stad zo geweldig vindt, nemen we dat niet als vanzelf serieus. Van Poelgeest maakt zich druk over de trek van de stad, die de prijzen opdrijft en ook de kosten van het overheidje spelen. Dus wil hij de stedelingen extra belasten.

Maar toen drong door wie het zwaarst getroffen worden door gemeentelijke belastingverhogingen: de onderkant van de samenleving. Zelfs een flat in de Bijlmer is al idioot duur vergeleken met Rotterdam, maar kennelijk moeten de kosten van levensonderhoud in Amsterdam nog stijgen om de bevolkingsmix verder boven modaal te duwen.

Soms denk ik wel eens dat Amsterdam een vicieuze cirkel van elitevorming kent die het zicht op de rest van het land ontneemt. Ook nog eens de belastingen inzetten om dat proces te versnellen komt op mij enigszins absurd over.

Dat Noorwegen IJsland verdreef van de eerste plek op de Human Development Index 2009 was niet zo'n verrassing, maar hoe slaagde Niger, waar het niet eens oorlog is, erin om strak onderaan te eindigen, zelfs nog onder Afghanistan? Nou, omdat Somalië en Zimbabwe bij gebrek aan gegevens niet op de lijst staan, maar er is ook wel één en ander aan de hand.

Anders dan Somalië en Zimbabwe is Niger ook in potentie niet rijk. Het islamitische land bestaat grotendeels uit woestijn, de bevolking woont verspreid over het schaarse vruchtbare land en heeft daarom nauwelijks tot geen toegang tot onderwijs. Het voornaamste exportproduct is uranium. Het heeft een lange geschiedenis van militaire coups, maar in 1999 werd luitenant-kolonel Mamadou Tandja volgens de regelen der kunst gekozen bij zijn derde poging in zes jaar om langs democratische weg aan de macht te komen.

Hoewel hongersnood, rebellie en schendingen van de mensenrechten dagelijkse kost bleven, was Tandja zo enorm onder de indruk van zijn eigen performance dat hij besloot een chavezje te doen, ofwel een referendum te organiseren om de grondwet te veranderen, zodat hij ook na twee periodes gewoon door mag regeren. Dit deed hij 'op verzoek van het volk', zodat hij ook nog eens reden had om het constitutionele hof en het parlement opzij te zetten. Hij won - het zal niemand verbazen - dat referendum glansrijk.

De oppositiepartijen zitten nu met een dilemma voor de parlementsverkiezingen die Tandja voor 20 oktober heeft uitgeschreven. Als ze meedoen erkennen ze namelijk impliciet dat Tandja legitiem op zijn plek zit. Maar als ze niet meedoen, verliezen ze hun invloed, in de vorm van een parlementaire meerderheid. Eeuwig oppositieleider Mahamadou Issoufou is echter wel veertien jaar jonger dan de inmiddels 71-jarige Tandja, dus allicht mag hij ooit nog eens aan de bak. Hij zal dan nog alle gelegenheid krijgen om Niger omhoog te stuwen op de lijst. (gc)

Of het nou uit pure angst was of niet, de Ieren hebben dit weekend ja gezegd tegen de Europese Grondwet die niet zo mag heten. Dat zou dan de laatste significante hobbel zijn. Althans, dat was de bedoeling, want de Duitsers hebben hun constitutionele probleem op een oor na gevild.

Of wacht, nee, de Polen en Tsjechen moeten ook nog. Beide landen hebben een regering die graag wil, maar een president die tegenspartelt. De Poolse president Lech Kaczynski heeft al beloofd de handdoek in de ring te gooien als de Ieren instemmen, maar zijn Tsjechische collega Vaclav Klaus heeft het zo geregeld dat een paar senatoren een klacht bij het constitutionele hof hebben ingediend, zodat hij voorlopig niet mag tekenen.

Uiteindelijk zal Klaus ook wel door de bocht moeten, maar als hij er nou in slaagt het tot mei volgend jaar te rekken, dan kan hij het stokje overgeven aan zijn goede vriend David Cameron. De conservatieve leider heeft beloofd dat de Britten een referendum tegemoet kunnen zien als het verdrag nog niet door alle landen geratificeerd is wanneer hij de macht overneemt van Labour.

Met een Brits nee en Cameron nog jarenlang in het zadel is ook de surrogaatgrondwet dood. En anders is er wel weer een ander land waar verkiezingen een Eurosceptische regering in het zadel helpen die de guerrilla tegen Brussel kan volhouden - en zo een klein legioen eurocraten gaande houdt om nog weer een nieuwe manier te verzinnen om de EU bestuurbaar te houden. (gc)

Vier jaar geleden, toen er ook verkiezingen op komst waren, moest het college onder leiding van Leefbaar Rotterdam bezuinigen. Niet dat het echt nodig was, want Rotterdam bulkt van het geld, maar er waren tegenvallers en de afspraak was dat die in de begroting opgevangen zouden worden.

Toen bedacht wethouder Nico Janssen (VVD) van financiën een truc: hij kondigde een megabezuiniging aan op diergaarde Blijdorp, die onmiddellijk een luidruchtige actie organiseerde. De politiek schoot in een kramp, zette een streep door de bezuiniging, ontbeerde echter de tijd en de wil om elders te korten, dus ging over tot de orde van de dag.

Dat kan ik ook, moet de huidige wethouder Lucas Bolsius (CDA) gedacht hebben. Morgen wordt officieel bekend gemaakt dat Blijdorp een miljoen moet inleveren. Leefbaar Rotterdam zit alvast hoog in de boom. Ik reken op een olifant met een grote snuit...

Gebrek aan goede kandidaten heette de reden waarom Geert Wilders alleen in Almere en Den Haag zal meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar. Maar daar komt Hero Brinkman in het altijd goed ingelichte Binnenlands Bestuur toch ineens nog met een andere reden op de proppen:

"Wij hebben door de lage vergoedingen te weinig mensen weten te interesseren voor het raadswerk en daarom doen we maar in twee gemeenten met de raadsverkiezingen mee."

De PVV heeft vorig jaar al geprobeerd om van raadslid een full-time baan met bijbehorende vergoeding (.doc alert) te maken. Alleen het lid Verdonk steunde het voorstel. De andere fracties vinden het belangrijk dat raadsleden met hun andere been in de maatschappij blijven staan.

Het lastige van de vergoedingen is dat ieder raadslid evenveel krijgt, terwijl de werkdruk enorm kan verschillen. Een fractielid van een grote partij heeft veel minder te doen dan een eenmansfractie. En hoeveel je van de vergoeding overhoudt, hangt van de rest van je inkomen af, reden waarom de VVD hem belastingvrij wil maken. Overigens ging de vergoeding vorig jaar al omhoog.

Maar goed, gezien de peilingen is de PVV geen kleine partij en dus is de bestaande vergoeding meer dan fatsoenlijk. Het valt door de PVV te hopen dat hetzelfde probleem niet gaat spelen bij de statenverkiezingen waar ze nu mensen voor werft. Om de opkomst van de PVV te saboteren zijn de linkse partijen alweer bezig met een lobby tegen verhoogde vergoedingen. (gc)

Nederland kent een aantal subsidies die vooral ten goede komen aan de wat beter gesitueerden. De hypotheekrenteaftrek is daarvan de bekendste. Maar de studiefinanciering is een goede tweede. Het is dus niet meer dan logisch dat de stufi wordt meegenomen bij de zoektocht naar mogelijkheden om te bezuinigen.

Het tegenargument is natuurlijk dat de drempel naar het hoger onderwijs verhoogd wordt. Maar studenten met minder vermogende ouders hebben vanaf het ontstaan van de basisbeurs al moeten bijlenen om rond te komen, of er een baan naast nemen. Voor hen zal nog meer lenen niet de drempel naar het hoger onderwijs verhogen. Dat zal hoogstens gelden voor de groep die naast de beurs door hun ouders onderhouden worden of werken. Maar is het werkelijk een groot probleem als zij wat moeten lenen?

Sterker nog, misschien is de drempel naar het hoger onderwijs momenteel wel te laag. Minister Plasterk constateerde onlangs de het stelsel uit zijn voegen barst. Op naar een stelsel van hoger onderwijs waarin de motivatie om kennis op te doen vele malen zwaarder weegt dan de vrees om een studieschuld op te lopen. (gc)

Het eerste wat natuurlijk opvalt aan het advies van de kandidatencommissie voor het partijbestuur, is dat een witte commissie uitsluitend witte kandidaten naar voren schuift. Ik weet niet of het überhaupt geprobeerd is om allochtonen te vinden, maar een goed teken is het niet. GroenLinks is zijn voorhoederol op dit vlak wel erg snel aan het verliezen aan D66.

Ten tweede is er de voorzitterskwestie. Er is maar één kandidaat, namelijk de zittende (een hele goede kandidaat overigens, want ik was zelf voorzitter van de commissie die Henk Nijhof voor het eerst voordroeg). Dat is toch wat curieus in de wetenschap dat er een tweede kandidaat was in de vorm van het duo Bonte Rietveld. Nou vond ik zelf ook niet zo'n goed idee om twee relatief jonge gemeenteraadsleden samen voorzitter van de partij te maken, en Nijhof zou ze met gemak verslagen hebben, maar toch. Die keuze had best aan het congres overgelaten kunnen worden, zeker omdat de commissie vindt dat beiden wel geschikt zijn voor andere bestuursfuncties.

Niet dat ik het de commissie echt kwalijk neem. Ik weet hoe lastig het is kandidaten te vinden. Bovendien voert de commissie al die gesprekken niet om marginaal te toetsen of een kandidaat geen volstrekte idioot is. Een commissie heeft veel meer inzicht in de kandidaten en het team, plus alle taken die op hen afkomen, dan congresleden op basis van een alinea in de congreskrant en twee minuten voorstellen op het podium. Anders had je geen commissie nodig.

Vroeger schreef de commissie gewoon op wat ze van alle kandidaten vond. Daar was kritiek op uit de hoek van partijdemocratiseerders. De commissie mocht alleen 'geschikt' of 'ongeschikt' zeggen en geen gradaties van geschiktheid meer aangeven. Het gevolg is dat bij grote verschillen in geschiktheid 'minder geschikt' al snel 'ongeschikt' wordt en de betreffende kandidaat er helemaal niet meer aan te pas komt. Een commissie die haar werk serieus neemt, voelt zich immers verantwoordelijk om de best mogelijke mensen naar voren te schuiven.

Overigens zijn er voor de bestuurspositie in de luwte, behalve het penningsmeesterschap (altijd weer bidden dat je er een kunt vinden), wel allemaal tegenkandidaten. Uit de tekstjes blijkt ook duidelijk de voorkeur van de commissie. Er valt dus wel degelijk op ouderwetse wijze wat te kiezen.

Stel, uw kind lijdt aan de ziekte van Canavan, een erfelijke aandoening van het zenuwstelsel, die meestal voor het vierde jaar tot de dood leidt. Dan wilt u dat de zoektocht naar een medicijn met volle kracht ter hand genomen wordt. Dat gaat echter zomaar niet. Het gen dat de ziekte van Canavan veroorzaakt is namelijk gepatenteerd door het onderzoeksinstituut van een ziekenhuis in Miami. Wie er onderzoek naar wil doen, moet een licentie kopen.

Lees de hele boekbespreking hier of bij GeenCommentaar.

Hier even een bericht uit het oorlogsgebied Rotterdam. We hebben hier nu al een paar keer akkefietjes gehad met rellende jongeren, laatstelijk in de Pathé bioscoop. Ramadanvierders gooiden zoveel popcorn door de zaal dat de voorstelling afgelast moest worden. De politie kwam eraan te pas en arresteerde een raddraaier wegens belediging.

Voor Leefbaar Rotterdam is de maat nu vol. Stuur het leger eropaf! Rijd met een tank Pathé binnen, stuur commando's de zaal in, laat iedereen die zijn mobieltje niet heeft uitgezet onmiddellijk waterboarden.

Dit noemen wij: goedkoop populisme (en belediging van de politie). Het probleem met rellen ligt namelijk helemaal niet bij incompetentie van de politie, die door legerinzet zou worden opgelost. Het is een probleem van planning en communicatie. Maar ja, dat bekt natuurlijk niet lekker.

Onderzoekers uit de groep van prof.dr.ir. Lieven Vandersypen bij het Kavli Instituut voor NanoScience aan de TU Delft zijn erin geslaagd om de magnetische spin van een elektron langere tijd in stand te houden. Het is weer een kleine stap dichterbij de kwantumcomputer.

Lees het hele verhaal bij Sync

Zone 5300 bestaat vijftien jaar en dat moet natuurlijk gevierd worden. Op de stripdagen aanstaand weekend in Houten wordt een jubileumnummer ten doop gehouden. Bovendien gaat Zone 5300 zich manifesteren als uitgever van stripboeken. De eerste uitgave is een album van Cowboy John, die zijn avonturen te fiets beleeft op de Rotterdamse asfaltprairie.

Volgens Nieuwe Revu is GeenCommentaar, het weblog waar naast ik nog een aantal andere GroenLinksers hun vrijwillige steentje aan bijdragen, na GeenStijl het beste weblog van Nederland. Beelden en cartoons krijgen een pluim, "en de artikelen gáán ergens over." Hiep hiep. De eerste pc die ik ooit van mijn spaarcenten kocht, was een Tulip. Het werd indertijd ontzettend belangrijk gevonden dat Nederland een eigen hardware-industrie zou krijgen. Anders zouden wij namelijk een natie van 'dozenschuivers' worden en dat was natuurlijk een inferieur metier.

Nou was het schuiven van dozen eigenlijk altijd de core business van Nederland geweest, maar de gedachte dat we dingen moesten maken, liefst in grote hoeveelheden, vond ook ik vanzelfsprekend. Tulip, dat een marginaal betere IBM-kloon op de markt bracht, was dan ook de nationale computertrots.

Lees de hele column uit de ingenieur

Adan Diss wacht al dertig jaar aan de oevers van het eiland La Galeta op het verschijnen van het spookeiland San Borondón aan de horizon. Daar wil hij zijn dagen slijten. Als anderen lucht krijgen van zijn zonderlinge gedrag, wordt het steeds drukker op het strand en kan een catastrofe haast niet uitblijven.

Marc Legendre, bekend van de kinderstrip Biebel, levert met Wachten op een eiland een sfeervol beelverhaal af voor het oudere publiek. Het Beckettiaanse plot bevat elementen van satire, maar gaat toch vooral over zinloos wachten. Dat hij dit ruim honderd bladzijden lang spannend weet te houden, tekent de concentratie waarmee Legendre te werk is gegaan. Alleen de twee pagina's tellende epiloog over bootvluchtelingen is overbodig.

Het tekenwerk is vergeleken met Legendres vorige werk, 'Verder', strakker geworden. Dikke zwarte lijnen omkaderen gewassen waterfverf. De tinten zijn gedekt, veel beelden zijn bijna monochroom - precies de toonzetting die past bij een verhaal waarin weinig lijkt te gebeuren.

Op 1 juli 2008 trad de nieuwe handelsregisterwet in werking. Die behelst een aantal wijzigingen, onder andere bedoeld om het aantal registers dat de overheid bijhoudt te verminderen. Een van de wijzigingen is dat beoefenaars van vrije beroepen, zoals architecten, artsen en journalisten, voortaan verplicht staan ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. De belastingdienst hoeft de mensen in vrije beroepen nu niet meer zelf bij te houden.

Er is een overgangsperiode tot 31 december van dit jaar, maar ik heb onlangs besloten door de zure appel heen te bijten en heb mezelf aangegeven als vrije jongen. Ik zag de bui namelijk al hangen. Het register van de belastingdienst was immers gesloten, maar dat van de KvK openbaar. Een expliciet doel van de wet overigens, want het Nederlandse bedrijfsleven moest transparanter worden.

De gevolgen laten zich raden. Mijn naam en adresgegevens zijn nu toegankelijk via Google Maps, inclusief beroepsgegevens en de mogelijkheid te vertellen wat je van me vindt. Wekelijks krijg ik post van leveranciers die mij kantoormeubelen, kantinebenodigdheden, bedrijfsauto's en wat dies meer zij proberen aan te smeren. Google stuurt mij om de haverklap papieren spam om hun fantastische AdWords onder de aandacht te brengen. Marketeers, kredietverzekeraars en incassobureaus bellen mij om hun diensten aan te bieden. De nieuwe wet zal allicht voordelen bieden, maar ik zie ze nog niet. (gc)

Half tien 's avonds. Het volgende punt voor Grashoff. Sörensen komt nog even terug op de fittie van voor de pauze. Hij vindt dat Grashoff geen politieke uitspraken mag doen. "Hij beledigt dertig procent van de Rotterdamse kiezers door te zeggen dat wij verschillen in de stad aanwakkeren." Aboutaleb stuurt hem met een kluitje in het riet door vol te houden dat het college in de raad met één mond spreekt en dat uitspraken daarbuiten niet ter zake doen. Sörensen bindt in.

Vervolgens gaan we verder over het urban culture podium. Leefbaar Rotterdam bijt weer het spits af. Tegen de Maassilo, desnoods voor WaterFront, maar liefst een nog kleinere locatie. Allemaal netjes in lijn met de commissievergadering. LR en VVD zijn tegen, coalitie en SP voor. D66 is niet gelukkig met hoe het gelopen is en levert maar liefst vier moties in, ter ondersteuning van de Maassilo voor het urban culture podium en voor het openhouden van de oefenruimtes van WaterFront.

En we gaan hoofdelijk stemmen. Het wordt Maassilo met 25 tegen 19. D66 trekt drie moties in na toezeggingen, vindt de vierde toezegging onvoldoende, maar hij wordt verworpen. Grashoff garandeert dat de bands WaterFront onderdak houden, maar niet per se in WaterFront zelf.

Niet eerlijk. Groot fiasco. Verspilling van gemeenschapsgeld. De PvdA was laf en heeft de integratie doorgeschoven naar GroenLinks. Wij hadden op 16 april al geen vertrouwen in u, en dus dien ik nu een motie van wantrouwen in. Enfin, van dik hout zaagt Anita Fähmel (Leefbaar Rotterdam) planken. Kern van de motie is dat Rik Grashoff in april al had kunnen weten dat Tariq Ramadan voor Press TV werkte en dus de raad onvolledig inlichtte.

GL-fractievoorzitter Anneke Verwijs begint haar bijdrage met de lacherige constatering dat ze LR hun lolletje wel gunt. Ze prijst Ramadan om wat hij voor de stad betekend heeft, maar haalt tegelijkertijd uit dat hij zijn rol bij Press TV niet wilde opgeven. Verschillende opmerkingen uit de ledenvergadering van gisteravond keren terug in haar betoog, dat vooral gericht is op de toekomst, het weer op gang brengen van de dialoog.

De grote verrassing is dat D66 zich tegen het ontslag van Ramadan keert, omdat die helemaal niks onoirbaars zei op Press TV. Wat opvalt is dat veel raadsleden denken dat Press TV zich op de Iraanse burger richt, terwijl het in werkelijkheid een propagandazender is om voor het buitenland een zonniger beeld van Iran te schetsen. Mensen als Ramadan worden ingehuurd om de geloofwaardigheid van de zender te verhogen. Zijn vernieuwende visies bereiken de Iraanse burger niet.

Verder verloopt het debat volgens verwachting. Coalitiepartijen staan achter het college. Oppositie, om zeer uiteenlopende redenen, niet. Aan het eind van het debat is er nog even vuurwerk, als de burgemeester weigert in te gaan op vragen van Leefbaar Rotterdam wat hij nou vindt van Grashoffs nogal vijandige opstelling jegens hen. Aboutaleb stelt dat de wethouder spreekt namens het college. Ronald Sörensen ontploft en dreigt met fractie en al de vergadering te verlaten. Hij mag even afkoelen tijdens de schorsing, die volgt op het verwerpen van de motie van wantrouwen.

Zuid-Afrika, begin jaren tachtig. Een burgeroorlog is uitgebroken doordat zwarten de wapens opnemen, net zoals eerder gebeurd is in Mozambique, Zimbabwe, Namibië en Angola. De blanke Maureen Smales, haar man en drie kinderen zijn door hun bediende July meegenomen naar zijn dorp. Daar zijn ze veilig.

Nobelprijswinnares Nadine Gordimer schreef July's People in 1981, twee jaar voordat John Coetzee hetzelfde thema zou verkennen in Life and Times of Michael K. Waar Coetzee zich echter concentreert op de fysieke ontberingen die de waardigheid van zijn hoofdpersoon afbreken, richt Gordimer zich op de psychologie.

De verhouding tussen July en de Smales familie wordt op zijn kop gezet - July is van bediende gastheer geworden. Niemand weet zich een houding te geven, behalve de kinderen, die zich snel aanpassen aan de simpele hut. Misverstanden worden spanningen. Maureen beseft steeds meer dat ze, met al haar liberale principes, niet kan omgaan met de sociale omstandigheden die in een nieuw Zuid-Afrika de norm zullen zijn.

Vijfentwintig jaar later is Zuid-Afrika het enige land in de regio waar de machtsoverdracht van blank naar zwart vreedzaam heeft plaatsgevonden. Een idealist als ik hoopt dan dat de nachtmerriescenario's van Gordimer en Coetzee geholpen hebben het besef te doen groeien dat dit de beste weg was.

Aanstaande woensdag is er een extra ledenvergadering van GroenLinks Rotterdam over het ontslag van Tariq Ramadan, een dag later gevolgd door een raadsdebat. Het worden lastige avonden voor wethouder en fractie. Voor de vakantie was Ramadans aanblijven een coalitiecrisis waard, nu verdedigt de partij zijn ontslag.

Op zich is de lijn helder. GroenLinks is tevreden hoe Ramadan vanuit een orthodox-islamitisch uitgangspunt werkt aan de modernisering van traditionele beelden van vrouwen en homo's - een mening die gedeeld wordt door de vrouwen- en homo-organisaties in de stad. Ramadan is gevallen over een politieke zaak, namelijk vasthouden aan zijn uitzendingen op de Iraanse staatszender Press TV. In de beleving lopen die twee echter eenvoudig door elkaar heen.

Iedereen mag het zijne denken van Ramadans bewering dat burgemeester Aboutaleb hem de das omdeed, maar feit is dat Rik Grashoff het zal moeten verdedigen. Hij zal te maken krijgen met teleurgestelde leden, maar mag zich in het raadsdebat verheugen op leefbare vragen van het type: "Ja, maar meneer Grashoff, uw eigen partijleider vindt ook dat de islam een probleem is. Waarom geeft u niet toe dat dat akkefietje met Press TV gewoon een smoes is om hem alsnog te lozen?"

En dat allemaal in de periode dat GroenLinks naarstig zoekt naar kandidaten voor de (deel)raadsverkiezingen van 2010 - ja, ook in allochtone kring. Het uitleggen van het partijstandpunt over de verhouding tussen religie en politiek wordt er dezer dagen niet makkelijker op.

De junta van Myanmar heeft het eindelijk voor elkaar: een publieke veroordeling door China. Het gebeurde eind augustus, toen het Birmese leger volkomen onverwacht de militie onder de voet liep van de Kokang, een volk dat aan de grens met China leeft. Tienduizenden mensen, merendeels etnische Chinezen, vluchtten de grens met China over. Het had er de schijn van dat de actie van het Birmese leger mede door racistische motieven was ingegeven.

De Birmezen beweerden deze week dat de actie ingegeven was door Chinese waarschuwingen over een illegale wapenfabriek, dus dat de relatie tussen beide landen allerhartelijkst is. Sommige analisten wagen dit te betwijfelen. Birma gaat meer en meer de kant van Noord-Korea op, het soort vriend dat China liever kwijt dan rijk is.

De rust in het gebied zou inmiddels weergekeerd zijn, maar waarnemers spreken dat tegen. Andere milities, die een jarenlange wapenstilstand genoten, vragen zich namelijk af wie de volgende op het lijstje van de junta is. De grootste militie, die van de Wa bevolking, heeft zijn kantoren in de grensstad Tachilek grotendeels ontruimd en is de jungle ingetrokken. Hun leger is 30.000 man sterk. Ook de Kachin maken zich op voor oorlog, terwijl de Karen nieuwe kansen zien na zware verliezen afgelopen zomer.

De onrust in het grensgebied dreigt ondertussen de toch al beroerde Birmese economie verder te ontwrichten, omdat noodzakelijke importen uit China stokken. Activisten zien dan ook de contouren van een nieuwe etnische burgeroorlog. De vorige leidde tot wapenstilstanden, omdat niemand erin slaagde te winnen. Als de etnische legers beter samenwerken zouden ze een kans kunnen hebben, maar ze zijn wel verzwakt door het legeroffensief.

Goed nieuws voor Birma is dit niet. Een gewapend conflict is sowieso slecht voor de burgerbevolking, maar bovendien zijn de etnische milities geen haar beter dan de junta. Ze zijn vooral geïnteresseerd in controle over het land waar ze hun opium telen. Daarom lijkt het voor Birma vooral van belang hoe geïrriteerd de Chinezen zullen raken. Zij hebben de Birmese generaals weliswaar niet aan een touwtje, zoals het Kokang conflict laat zien, maar drukmiddelen hebben ze natuurlijk wel.

De factor waar het westen weinig acht op slaat, maar waar de Chinezen zich maar al te bewust van zijn, is India. 's Wereld grootste democratie is ook in de race voor de gunsten van de Birmese junta (zij het halfhartiger) en zou er geen moeite mee hebben China te vervangen als belangrijkste handelspartner. Ook in New Delhi zou wel eens een hartig woordje gesproken mogen worden over mensenrechten. (gc)

Gisteren 9 gezien, de animatiefilm waarin jute poppen het opnemen tegen de machine die de menselijke beschaving vernietigd heeft. Het verhaal stelt niet zoveel voor, maar het was wel een prachtig gemaakt, fantasievol beeldenbombardement.

"Ik merk het in mijn wijk: natuurlijk is de islam een probleem. Overigens met name de islam in combinatie met ongeletterdheid. Het is: weinig eigen opvattingen hebben over het goede leven. Weinig houvast hebben aan opleiding en werk, angstig zijn voor onze samenleving en daarbij heel bevattelijk worden voor wat de imam vindt. Die dan vaak heel conservatief is."

Dames en heren, we gaan even aan tekstexegese doen. Want zegt Femke Halsema hier nou echt dat de islam een achterlijke cultuur is? Lopen moslims uit pure onwetendheid en angst werkelijk massaal achter imams uit de zandbak aan zonder flauw benul van het 'goede leven' (postmoderne modeterm voor mensen die ethisch houvast zoeken)? Goed, daar gaan we.

Eerste zin. Femke schetst een persoonlijke omstandigheid. Het ene moment ben je een keurige grachtengordel-liberaal, maar dan komt je kind van school met een opinie uit de onderbuik van de multiculturele samenleving en krijg je spontaan lust je haar te laten blonderen. Ik herken het, maar het lijkt me toch geen goed excuus voor generalisaties van het type 'de islam is een probleem'. Incidenten uit je privéleven zijn geen gelukkige basis voor politieke stellingname.

Tweede zin. Femke nuanceert door sociaal-economische omstandigheden erbij te betrekken. Dat 'met name' blijft echter suggereren dat er ook een intrinsiek probleem met de islam is. Derde zin: die lui hebben weinig eigen opvattingen. Tsja, het gros van de Nederlandse bevolking heeft geen eigen opvattingen. Als dat mensen te verwijten valt, kun je iedereen die geen filosofiecolleges gevolgd heeft wel tot simpele ziel uitroepen (en zo uitnodigen je een arrogante regent te noemen).

Vierde zin: mensen hebben weinig houvast en daardoor lopen ze achter de verkeerde types aan. In wezen is dit het argument tegen de vreemde: jij ontleent geen zekerheid aan de zaken waar ik mijn zekerheid aan ontleen, daarom houd je er andere ideeën op na dan ik over de inrichting van het bestaan, waardoor ik het moeilijk vind je een plek te geven in mijn leven. De oplossing van Geert Wilders (wiens achterban ook niet uitblinkt in eigen meningsvorming, is mijn indruk) is dergelijke vreemden uit de samenleving te verwijderen. Femkes missie is hen meer te maken zoals zij, zodat ze ophouden vreemden te zijn.

Dat blijkt ook uit de hoofddoekjespassage in hetzelfde interview. Vanuit haar juridische wereldbeeld vindt Femke met enige tegenzin dat vrouwen het recht hebben een hoofddoekje te dragen, omdat dit een persoonlijke vrijheid is. Als moslima's vanuit die liberale basis tot een keuze voor conservatieve kleding zouden komen, zou Femke er helemaal geen probleem mee hebben, omdat die vrouwen dan dezelfde denkwijze te volgen als zijzelf. Maar zo is het in werkelijkheid niet en dat maakt het moeilijker verteerbaar.

Al met al lijkt de hele passage rationeel gesproken voort te komen uit een enthousiasme voor emancipatie dat diepe wortels heeft in GroenLinks. Maar er zit een emotionele ondertoon van islamofobie in waar ik niet erg gelukkig van word. Wordt vermoedelijk vervolgd.

A taste for green tangerines van Barbara Bisco kocht ik omdat het zich in Indonesië afspeelde. Het ging over een antropologe die ging werken op een ecologisch project in de jungle van Borneo, beloofde de achterflap, "tribal traditions, erotic tensions and struggles between east and west." Ik had natuurlijk enigszins gealarmeerd moeten zijn door dat 'erotic tensions', maar ik vermoedde niet dat dit eigenlijk was waar het boek over ging.

Kortom, ik had chicklit in handen. De roman gaat namelijk over het groepje opgehokte wetenschappers die het in wisselende samenstellingen met elkaar doen en daarbij allerlei eendimensionale gevoelens koesteren. Liefde, verraad, verveling, noem maar op. Borneo is de exotische achtergrond daarvoor.

Dat gezegd hebbend weet Bisco, die tientallen jaren in Zuid-Oost Azië leefde, wel een accuraat beeld te scheppen van de jungle en de Dajaks. Het is dus geen bordkartonnen achtergrond voor Bridget Jones in het regenwoud. De etnische spanningen en ecologische rampen in de vorm van goudmijnen en houtkap komen ruimschoots aan bod. Maar uiteindelijk gaat het erom dat de antropologe gelukkig wordt met de man aan wie ze aanvankelijk de grootste hekel had.

Vanavond is mijn laatste redactievergadering van de Linker Wang, het tijdschrift voor geloof en politiek dat aan GroenLinks verbonden is. Ik heb er dan elf jaar in gezeten en in die tijd bijna honderd artikelen geschreven, gemiddeld iets minder dan twee per editie. Het honderdste is in de maak en dat vond ik een mooi moment om mijn vertrek aan te kondigen.

Ik werd indertijd door Ab Harrewijn erbij gehaald en ging aanvankelijk vaak met hem mee op reportage. Vanuit dat contact kwam ook mijn initiatief voor de naar hem genoemde prijs voort. Bij die prijs blijf ik natuurlijk wel betrokken.

De sharia heeft in Nederland niet meer juridische status dan het huishoudelijk reglement van de voetbalbond. De Nederlandse politiek geeft dan ook geen goed signaal af door beslissingen van vermeende shariarechtbanken in Nederland hoog op te nemen. Die rechtbanken horen voor de Nederlandse wet namelijk evenveel status te hebben als de tuchtcommissie van de KNVB. Een formeel onderzoek maakt ze belangrijker dan ze horen te zijn.

Neem het afsluiten van islamitische huwelijken zonder dat daar een burgerlijk huwelijk aan ten grondslag ligt. Daar kun je je druk om maken, maar je kunt ook vaststellen dat een islamitisch huwelijk geen status heeft, dus dat de betreffende partners zonder enige vorm van contract samenwonen, zoals ook talloze andere Nederlanders. Hetzelfde geldt voor andere shariazaken, zoals scheidingen en erfenissen. Uitspraken hierover hebben geen status, horen die ook niet te hebben, en kunnen slechts door sociale druk worden afgedwongen. Maar sociale druk bestaat ook buiten de sharia om, zowel in allochtone als in autochtone kringen. Hoeveel Nederlandse erfeniskwesties worden niet informeel beslist in het voordeel van het kind met de grootste bek?

Het werkelijke probleem is de achterblijvende emancipatie van moslimvrouwen. Dat probleem is veel breder dan de groep die wellicht informeel onderworpen is aan een shariarechtbank. Er bestaan namelijk veel meer tradities en gewoonterecht. Vrouwen bewust maken dat ze zich daartegen kunnen verzetten als ze systematisch in hun nadeel zijn, is veel belangrijker dan een onderzoek naar de mannen die een shariarechtbank runnen.

Het bevorderen van emancipatie is ook veel effectiever dan het bestrijden van sharia-instanties, waar ongetwijfeld om geroepen zal worden als uit het onderzoek blijkt dat ze bestaan. Met het ontmantelen van een shariarechtbank verdwijnt namelijk niet de sociale structuur waaruit deze is voortgekomen (waarin overigens niet alleen de islam maar ook de sociaal-economische omstandigheden een voorname rol spelen).

Nu kan een zelfbewuste moslimvrouw natuurlijk nog steeds ervoor kiezen zich aan een shariarechtbank te onderwerpen. Dat is dan haar zaak, net zo goed als voetballers aanvaarden dat de KNVB zich uitspreekt over de straf voor de man die hen een doodschop heeft gegeven. Ook voetballers stappen pas sinds een jaar of wat naar de rechter als ze ontevreden zijn over een uitspraak van de tuchtcommissie. Wanneer moslims bewuster raken van die optie is veel meer gewonnen dan bij een potje shariabashen. (gc)

Bijna niemand in de Rotterdamse gemeenteraad herinnert zich nog dat ook burgemeester Ivo Opstelten vlak na zijn aantreden door de lokale hooligans in stijl onthaald werd. Indertijd stonden politieagenten met getrokken wapen op de Coolsingel bij het kampioensfeest van Feyenoord, maar er vielen tenminste geen doden. Deze keer wel. Opstelten had als burgemeester van Utrecht meer ervaring dan Aboutaleb, die de afgelopen dagen niet altijd even zeker van zijn zaak leek.

Gisteren bleef hij in het raadsdebat overeind, maar niet overtuigend. Het was een mooi voorbeeld van hoe verschillende zaken door elkaar heen kunnen spelen, waarbij een zwakke indruk op het ene vlak in de beeldvorming overslaat op daadkracht elders.

Aboutaleb was namelijk razendsnel met de harde uitspraken. Hij wilde meer politiebevoegdheden en een verbod op gratis dansfeesten. Dat is toch iets anders dan het thee drinken dat Job Cohen voortdurend voor de voeten wordt geworpen - zoiets anders zelfs dat ook Leefbaar Rotterdam vond dat het wel een tandje lager mocht met de daadkracht.

Aboutalebs zwakte was dat hij dit laatste sentiment verkeerd inschatte en dat hij zich door zijn medewerkers onvoldoende had laten inlichten hoe het zat met de politiebevoegdheden. De vraag is ook of hij voldoende gezag heeft bij de politie, gezien het feit dat hij zo laat werd ingelicht. Dat laatste is potentieel het meest serieuze probleem. Aboutaleb lijkt zich dat te realiseren, want hij laat niet na zijn misnoegen over de politie te uiten.

Al met al heeft Aboutaleb in de hele affaire een andere indruk achtergelaten dan hij van plan was, niet een daadkrachtige burgemeester die meteen hard optreedt tegen het tuig, maar eentje die slecht is ingelicht en de schuld naar anderen schuift. Hij zal moeten speuren naar een gelegenheid om het goed te maken.

Vele strijdkreten tijdens de vorige week gehouden top van Zuid-Amerikaanse landen in de Argentijnse stad Bariloche: laat iedereen weten dat de Britse bezetting van de Falkland/Malvinas eilanden illegaal is. Ook Michelle Bachelet, de presidente van Chili, schaarde zich achter de Argentijnse claim op de eilanden. Tijdens de Falkland-oorlog leverde Chili belangrijke steun aan de Britten, maar toen zat dictator Augusto Pinochet nog aan het stuur.

Toen iedereen de Argentijnen een symbolisch hart onder de riem gestoken had, kon de Colombiaanse president Alvaro Uribe natuurlijk niet achterblijven, dus perste ook hij er een 'Malvinas son Argentinas' ('De Falklands zijn van Argentinië') uit. Maar helemaal van harte zal het niet gegaan zijn, want alle ophef over de Falklands was gericht tegen zijn voornemen om de Amerikanen toegang te geven tot militaire bases in Colombia. Dat vinden de buurlanden geen prettige gedachte. Voor je het weet denken de yankees weer dat ze hun gang kunnen gaan op Zuid-Amerikaans grondgebied.

Geheel voorspelbaar trok de Venezolaanse president Hugo Chávez het hardst van leer. Volgens hem zijn de bases de opmaat voor Amerikaanse imperialistische ambities in Latijns-Amerika. Omgekeerd verdenkt Uribe Chávez ervan dat hij de rebellen van de FARC bewapent. Ook niet geheel verrassend is dat de Braziliaanse president Lula het op zich heeft genomen om eens met de Amerikanen te gaan praten wat ze nou eigenlijk van plan zijn. Lula heeft overigens een Amerikaans verzoek om in Brazilië een basis te mogen vestigen, beleefd van de hand gewezen.

Het lastige voor Lula is dat een oorlog tussen Colombia en Venezuela bepaald niet ondenkbaar is en dat 'Amerikaanse adviseurs' dan aan Colombiaanse kant zullen opduiken - dat maakt in Latijns-Amerika hele onprettige herinneringen los. Niet iedereen op de bijeenkomst wilde zijn ongerustheid in harde woorden gieten. Maar de grote hoeveelheid referenties aan de Falklands gaf wel aan hoe hoog de hele regio het opneemt. (gc)

De twee hoofdpersonen van Haruki Murakami's Kafka on the shore ontmoeten elkaar niet, maar zijn wel onlosmakelijk met elkaar verbonden, door dezelfde mysterieuze krachten die vissen uit de lucht laten vallen en zich manifesteren als Cononel Sanders om een onwetende vrachtwagenchauffeur een geheimzinnige steen te laten ontvreemden. Gooi er wat ufo's bij en de indruk is compleet dat het hier om een alien story gaat.

Maar eigenlijk gaat de roman van Murakami over iets heel anders, namelijk een moderne hervertelling van de Oedipus mythe. De vijftienjarige Kafka Tamura loopt weg van huis, van zijn tyrannieke vader, op zoek naar zijn moeder en zuster. Hij vindt rust in een bibliotheek en een hut in de bergen, waar hij niet alleen nadenkt over zijn leven, maar ook fantaseert over twee vrouwen die hij tegenkwam en die zijn moeder en zuster zouden kunnen zijn.

In de tweede verhaallijn wordt Kafka's vader vermoord door Nakata, een oude man die simpel is geworden na een incident met een ufo in zijn jeugd (maar daar wel het vermogen aan heeft overgehouden om met katten te praten). Nakata wordt gedreven door een onzichtbare macht en gaat op een missie die hem in de voetsporen van Kafka doet belanden.

Veel van de bizarre verhaallijnen zijn een symbolische weergave van de persoonlijke crisis die Kafka doormaakt. Murakami is een briljante auteur die deze complexe vertelling tot een goed einde weet te brengen: spannend, erudiet en met een diep psychologisch inzicht - zo lees je ze niet iedere dag. Vijf sterren.