Albert Camus: The rebel

1863

Albert Camus’ lange essay over rebellie is momenteel niet leverbaar in het Nederlands, dus ik heb het in het engels gelezen. Ook zestig jaar na dato blijft het een scherp boek, waarin een linkse schrijver uitlegt waarom het communisme intrinsiek niet deugt.

Camus’ vertrekpunt is het moment, door Nietzsche zo prangend verwoord met ‘God is dood’, waarop de mens besluit dat slechts hijzelf de norm is voor de inrichting van de wereld. De nihilistische ethiek vindt vervolgens zijn weg naar zowel het fascisme als het communisme, die hij respectievelijk karakteriseert als irrationele en rationele terreur. Citaat:

“It is not legitimate to identify the ends of Fascism with the ends of Russian communism. The first represents the exaltation of the executioner by the executioner; the second, more dramatic in concept, the exaltation of the executioner by the victim. The former never dreamt of liberating all men, but only of liberating a few by subjugating the rest. The latter, in its most profound principle, aims at liberating all men by provisionally enslaving them all.”

Camus kreeg er knallende ruzie over met Sartre, maar bleef (en blijft) fier overeind staan. Een mooi stuk politieke filosofie van een groot stilist (maar wie nog niet eerder iets van Camus las, raad ik De Pest aan).