Machtsstrijd onder antivaxers

Sinds de uitschakeling van Willem Engel is een machtsstrijd uitgebroken onder antivaxers wie van hen zich de nieuwe capo mag noemen. In besloten Telegramgroepen wedijveren troonpretendenten om besmettingen, bedreigingen en complottheorie├źn, blijkt uit gelekte chats.

“Vorige week wat grieperig geweest, geen enkele test gedaan en gewoon doorgewerkt als huisarts zonder mondmasker”, snoeft een zekere FP4 in de chat. Zijn achterban feliciteert hem met frases als ‘wat een lutsers die pati├źnten van jou, je rochelt ze zo in hun smoel en ze durven niks te doen’ en ‘goed gedaan man, hopelijk scoor je wat IC-punten’.

Twee andere mogelijke opvolgers, die luisteren naar de namen Alice en Hommel, proberen in de chat hun achterban op te stoken door in te zetten op wilde complotten en desinformatie. Alice krijgt veel applaus voor het door haar verspreide bericht dat Taylor Hawkins, drummer van de Foo Fighters, een fatale hartaanval kreeg door zijn vaccinatie, maar daarover zweeg uit vrees uit de band gezet te worden. Hommel richt zijn pijlen op het zaaien van twijfel over overheidsinformatie. “En als ze erover klagen zeg ik gewoon dat corona niet bestaat en dat je er dus niet over kunt liegen, ha ha ha.”

Status en geld

Opvallend is dat de prominente antivaxers in de chatgroep een scorelijst blijken bij te houden. De meeste punten zijn te verkrijgen als iemand door jouw advies op de IC belandt of zelfs overlijdt. Kleinere scores zijn er voor het aanzetten tot bedreiging van viroloog Marion Koopmans of het verspreiden van zulke hardnekkige lariekoek dat een landelijke krant zich genoodzaakt voelt een factcheck te publiceren. Op dit moment staat FP4 bovenaan.

“Het draait allemaal om status en geld”, zegt antivaxsocioloog Martin Keulemans. “Vaak zijn het gesneefde huisartsen en would-be virologen die vinden dat ze weinig kansen hebben gehad in het leven. Die zien Willem Engel relaxen in de riante Spaanse villa die hij aan zijn antivaxcampagne heeft overgehouden. Dat willen ze ook. En daarvoor zijn ze bereid over lijken te gaan. Tegelijkertijd zie je dat ze handig genoeg zijn om niet zelf de wet te overtreden.”

Keulemans waarschuwt ervoor dat de scorelijst vermoedelijk niet al te letterlijk genomen moet worden: “Het kan ook allemaal duimzuigerij zijn om ego’s op te blazen. Je kunt antivaxers waarschijnlijk het best vergelijken met drillrappers. De leiders zijn degenen die het hardst blaffen, maar te slim zijn om te bijten. Hun achterban bestaat vooral uit meelopers die afhaken zodra de leiders een andere belangstelling krijgen. Maar je loopt altijd het risico dat er eentje werkelijk een mes trekt. De leiders zullen ontkennen dat ze dit gewild hebben, maar ze incasseren natuurlijk graag de bijbehorende erkenning. Als de overheid eerder aan mijn hitserij had toegegeven, was de dader niet zo wanhopig geworden, beweren ze dan, dus het is niet mijn schuld dat de dader opgefokt is geraakt, maar die van de autoriteiten.” (joop)