De meeste romans over Duitsland in de loop van de jaren dertig laten zien hoe de repressie geleidelijk toenam en de geesten rijp gemaakt werden voor de massamoord op de Joden. In Badenheim 1939 kiest Aharon Appelfeld, die als onderduiker in Roemenië de Tweede Wereldoorlog overleefde, voor een andere invalshoek.

Badenheim is een vakantieoord dat in trek is bij Joden. Het vakantieseizoen 1939 begint als gebruikelijk, maar gaandeweg blijkt dat vooral Joden zich moeten melden bij de sanitaire afdeling. Niet-Joden trekken weg, het stadje raakt afgesloten van de buitenwereld. Ondertussen houden de achtergeblevenen hardnekkig de schijn op dat het vakantie is en dat ze alle zorgen van zich af moeten zetten. Zodra duidelijk wordt dat iedereen naar Polen getransporteerd zal worden, beginnen ze te fantaseren over het geweldige leven dat hun daar te wachten staat. Zelfs als ze met z’n allen in vrachtwagons gepropt worden, klinkt het monter: ‘Dit betekent vast dat de reis kort zal duren’.

Badenheim 1939 is een knappe novelle, op bijna laconieke toon geschreven, over het ophouden van schijn, en daarmee ook over de grenzeloze capaciteit tot optimisme van de menselijke geest. Appelfeld weet ingenieus in het midden te houden of zijn personages werkelijk geloven in hun illusies of dat ze zich slechts proberen te wapenen tegen defaitisme.