Resultaten voor de zoekvraag halsema

Eigenlijk was ik van plan een recensie te schrijven over Pluche, waarin Femke Halsema vertelt over haar periode in de Tweede Kamer. Maar eigenlijk had ik daar weinig meer over te zeggen dan dat het openhartig geschreven memoires zijn die veel over haarzelf en de openbare politieke schermutselingen vertellen, maar helaas wat minder geheimen verraden dan ik gehoopt had.

Dat kan echter ook zijn omdat ik die hele periode heb meegemaakt (meestal op gepaste afstand, maar soms van heel dichtbij). Voor je het weet schrijf je vooral over hoe je die gebeurtenissen zelf hebt ervaren – en dat staat voor een belangrijk deel al op dit blog (zoek op ‘halsema’).

Dus vertel ik maar iets anders. Toen Femke Halsema hoog op de lijst belandde stuurde Ab Harrewijn me namelijk al op haar (en de rest van de top van de lijst) af om naar hun ideologische en religieuze achtergronden te informeren, voor een een stukje in de Linker Wang. Dat smaakte naar meer, dus een half jaar later ging ik bij haar langs om naar haar eerste ervaringen in de politiek te vragen. Ik laat de tekst hieronder in zijn geheel volgen, omdat ze twintig jaar na dato nog niets aan actualiteit heeft ingeboet. Het asielbeleid is nog altijd paniekvoetbal.

Lees meer Femke Halsema&?8217;s pluchetijd

Als seculiere partij met een aanzienlijke christelijke achterban moet GroenLinks recht doen aan religieuze sentimenten in maatschappelijke discussies rond bijvoorbeeld euthanasie en ritueel slachten. De partij doet daar zijn best voor, blijkt ook uit het verkiezingsprogramma, maar vanzelfsprekend gaat het niet.

“Er bestaat een aantal redenen waarom dit boek juist nu geschreven moest worden. De eerste ligt in de observatie dat de hedendaagse politiek zich geen raad lijkt te weten met levensbeschouwelijke argumenten. Dat bleek bijvoorbeeld tijdens de debatten over de euthanasiewetgeving. Mijn partij heeft die wetgeving onderschreven, ook met mijn steun, maar ik heb me wel verbaasd over de onhandigheid waarmee het Paarse kabinet omsprong met tegenstanders die hun bezwaren naar voren brachten op religieuze gronden, in plaats van een rationele, materiële benadering.”

Zo begint het boek Bijbel, Koran, Grondwet dat dominee en GroenLinks Kamerlid Ab Harrewijn in 2002 vlak voor zijn overlijden deed verschijnen. Hij zei het er niet bij, maar dezelfde onhandigheid bespeurde hij ook binnen zijn eigen partij. Onwil is het beslist niet. Femke Halsema, bijvoorbeeld, heeft zich in haar periode als fractievoorzitter buitengewoon ingespannen om religie een plek te geven in haar visie op de samenleving. Maar het bleef een intellectuele inspanning, geen ingevoelde.

Lees meer Immateriële waarden hebben ook hun plek

2027U weet hoe die dingen gaan: het is de eerste warme dag van het jaar, je raakt met een glaasje erbij aan de praat met wat buurtgenoten en na het vijfde witte wijntje bedenk je samen een plan dat op het moment zelf behoorlijk briljant lijkt. Overal in het land sterft zo’n idee vervolgens een zachte dood, maar als het in de journalistenbuurt is, dan kan het zomaar ineens een trending topic worden.

Enfin, zo belandde dus in de krant dat de PvdA en GroenLinks nauwer moeten samenwerken, onderschreven door enkele coryfeeën uit de hoofdstad (media-overzichtje). Op zich is dit een bekend fenomeen. Als het slecht gaat met de PvdA, schurkt ze tegen GL aan om een zweem van ideologische geloofwaardigheid terug te winnen, terwijl GL het heil zoekt bij een masochistische flirt met de PvdA na elke electorale afstraffing.

Lees meer Rokjesdag in Amsterdam: PvdA en GroenLinks moeten meer knuffelen

1878

Achteraf je gelijk halen, altijd leuk. Zo mag je de commentaren van Marius de Geus en Leo Platvoet in de afgelopen dagen toch wel karakteriseren. Dat GroenLinks het zo slecht doet, is de schuld van Femke Halsema, want die heeft de partij het liberale pad opgeduwd. Tuurlijk.

Nu heeft Platvoet wel enig recht van spreken, want hij heeft zich consequent tegen de lijn Halsema verzet en is mede daarom uit de senaat gezet. Maar de analyse dat het allemaal de schuld van Femke is, getuigt van weinig inzicht in de politieke dynamiek. Het zijn de leden die de partij maken en de leider is daar een reflectie van, zeker in dit geval.

Lees meer Van oude koersen, de dingen die voorbij gaan

1865

Het is verleidelijk een zelfanalyse en toekomstperspectief van GroenLinks te focussen op de gebeurtenissen rond de afgelopen verloren verkiezingen. Dat is wel heel kortzichtig. De missie van de partij valt niet te beoordelen aan de hand van één debacle. Daarvoor moet je kijken naar de lange golven in de maatschappij.

Vier politieke stromingen

Het Europese politieke landschap wordt nog altijd gedomineerd door de vier stromingen die ontstaan zijn tijdens de opkomst van de moderne natiestaat in de negentiende eeuw: conservatisme, nationalisme, socialisme en liberalisme. Het wezenlijke onderscheid tussen deze vier ligt in de manier waarop zij solidariteit definiëren als politieke opdracht.

Het conservatisme grijpt terug op de periode voor de Franse Revolutie, toen macht van God gegeven was en werd uitgeoefend door diens vertegenwoordigers op aarde. Gaandeweg heeft het conservatisme zich in het democratische bestel genesteld. Solidariteit in conservatieve kringen blijft echter een paternalistische zaak. God en gezin staan centraal.

De drie andere stromingen zijn de kinderen van de Revolutie, in de zin dat zij macht definiëren als een mensenzaak. Het nationalisme zoekt solidariteit langs etnische en geografische lijnen. Daarmee is het per definitie een vrij beperkte manier van denken: ze definieert immers zelf de grenzen waarvoorbij haar interesse niet reikt.

Socialisme en liberalisme kennen die grenzen niet: hun claims zijn in principe universeel, dat wil zeggen dat zij hun idealen uitventen als van toepassing op iedereen en overal. Het socialisme ziet daarbij een belangrijke rol voor de staat om de solidariteit te organiseren tussen de haves en de have-nots. Het liberalisme vindt juist dat solidariteit niet van staatswege georganiseerd dient te zijn, maar uit de vrije burgers zelf moet voortkomen.

Lees meer Kiezen tussen groen, rood en blauw

1858

Zelden iemand met zoveel messen in haar rug strak zien blijven glimlachen als Jolande Sap gisteravond. De schunnigste woorden vielen achter de schermen, maar ook in het openbaar was het niet altijd fraai. Tot op de dag van de verkiezingen had het duo Dibi-Halsema de kiezer eraan herinnerd wat een zootje het in de partij was eerder dit jaar. Ineke van Gent was kennelijk even haar smartphone kwijt, anders had ze er nog wel een schepje bovenop getwitterd. Met zulke vrienden heb je geen vijanden nodig.

Dat Jolande het opbracht positief gestemd te blijven, vind ik bewonderenswaardig. Of ze kan/wil aanblijven als partijleider, vind ik in eerste instantie aan haar zelf. Wanneer ze er zelf uit is, zal de partij er ook nog wat van vinden, maar dat komt later. We hebben immers de tijd.

Wel heb ik alvast een goed idee voor alle (bijna) gewezen kamerleden: neem een voorbeeld aan Paul Rosenmöller. Die heeft na zijn vertrek de sjiekheid opgebracht om zich niet meer publiekelijk met de partij te bemoeien. Laat een nieuwe generatie de draad oppikken. Ga lekker op reis, schrijf luchtige stukjes in de krant, neem nog een glaasje wijn of whatever. Maar houd verder je mond. (ook bij joop)

Update mei 2016

1841

Naast enkele stevige missers bevatten de drie pagina’s die de papieren Volkskrant vanochtend aan de affaire Dibi wijdde, ook een trieste waarheid: als de Twitters exploderen, zijn procedures niet meer relevant. Het congres van GroenLinks kan duizend keer vaststellen hoe de lijsttrekker gekozen moet worden, als @FemkeHalsema zegt dat het anders moet, dan is dat zo.

Twitter is een nuttig verlengstuk van de achterkamers waarin de zwaarste politieke beslissingen vallen, die over cruciale beleidsbeslissingen en poppetjes. Omdat het medium zich niet leent voor argumenten, maar alleen voor stellingen, is het bij uitstek geschikt om aan de onderbuik te kriebelen. Als je door je publicitaire macht in staat bent de beeldvorming rond de partij naar je hand te zetten, wordt je opinie vanzelf relevanter.

In de media is zo effectief het beeld gecreëerd dat het doordrukken van Dibi’s kandidatuur een triomf van de democratie binnen GroenLinks is over een behoudend partijbestuur. Helaas is het omgekeerde het geval. De triomf is aan een select clubje dat eigenstandig besloot tot een lijsttrekkersreferendum en vervolgens alles uit de kast trok om dit door de democratische processen heen te duwen.

Het trieste zit erin dat dit clubje nog voor een aanzienlijk deel gelijk had ook. Als zelfs het CDA een lijsttrekkersverkiezing houdt, kan GroenLinks niet achterblijven, ook niet als er geen geschikte kandidaten zijn om Jolande Sap uit te dagen. De partij zal ermee moeten leren leven dat haar interne spelregels niet zijn opgewassen tegen de waan van de dag. Maar als je er zo tegenaan kijkt, kun je de procedures net zo goed afschaffen. Dan is iedereen met meer dan tienduizend twittervolgers per definitie geschikt en dus kandidaat.

1703

Bij het afscheid van Femke Halsema als fractievoorzitter van GroenLinks wordt nogal eens gememoreerd dat zij de partij weggeleid zou hebben van de geitenwollen sokken, linksdraaiende yoghurt en andere parafernalia van de naïeve wereldverbetering. Dat is natuurlijk onzin. Die ommezwaai is tot stand gekomen onder haar voorganger Paul Rosenmöller. Femkes verdienste is dat zij het socialisme opzij geschoven heeft.

Persoonlijk heb ik nooit zoveel opgehad met het socialisme in al zijn verschijningsvormen (van communisme tot sociaal-democratie), omdat het uitgaat van de goedheid van de mens en als gevolg daarvan sterk geneigd is te denken in termen van rechten voor individuen. Ik ben meer van ‘geneigd tot alle kwaad’ en denk in termen van plichten. Heel simpel: ik ben dus niet van ‘ik heb recht op iets, dus jij moet belasting betalen’, maar van ‘ik moet belasting betalen, zodat jij iets kunt krijgen’.

Zelf kijkt ze er ongetwijfeld anders tegenaan, maar ik heb de invulling van het vrijheidsbegrip, die centraal staat in Femkes politieke filosofie, altijd sterk verwant gevonden aan vrijzinnig christelijk plichtsbesef (in theologische termen: er bestaat een vrije wil, maar de mens heeft daarbij een verplichting meegekregen om in zijn vrijheid zelfbeheersing te tonen en God en zijn naaste te dienen). Niet dogmatisch, maar toch behoorlijk moralistisch.

Die insteek bleek bijvoorbeeld in ‘Vrijheid eerlijk delen’, waarin ze samen met Ineke van Gent de visie op sociaal-economische verhoudingen, die bij GroenLinks traditioneel op socialistische leest geschoeid waren, herdefinieerde in termen van vrijheid. Ook haar boek ‘Geluk’ ging over de spanning tussen vrijheid en zelfbeheersing. De gedachte dat het ongebreideld najagen van vrijheid niet vanzelfsprekend tot geluk leidt, leek voor mij wel heel erg op het brede en het smalle pad van de zondagsschool.

Femkes invulling van het vrijheidsbegrip past in de moderne samenleving, waarin culturele emancipatie belangrijker is dan materiële. Logisch gevolg is dat ze GroenLinks van de SP wegstuurde naar D66. Sommigen betreurden dat. Ik niet.

1702

“Klaar voor de toekomst” staat er nog steeds op de twitterpagina van Femke Halsema, die zojuist haar vertrek aankondigde als fractievoorzitter van GroenLinks in de Tweede Kamer. Ik ben erg benieuwd voor welke toekomst Femke persoonlijk klaar is.

Jolande Sap volgt Femke op. Een econome komt dus in plaats voor een juriste. Dat zal ongetwijfeld gevolgen hebben voor de koers van de partij. Femke stuurde het profiel van de partij in liberale richting, met vrijheid als belangrijk thema. Allicht zullen onder Jolande de sociaal-economische onderwerpen weer meer gewicht krijgen. We zullen het meemaken. Eerst maar eens Femke waardig uitzwaaien.