Portfolio wetenschaps- en techniekjournalistiek

Bedrijfsblad: Bayards Inside

Van 2011 tot en met 2013 maakte ik het bedrijfsblad Bayards Inside voor Bayards Aluminium Constructies, dat onder andere de wereldmarktleider is op het gebied van aluminium helicopterplatforms (maar ze maken ook defensievoertuigen, jachten en bruggen – als het maar om hitech aluminium gaat). Ik bedacht de formule en verzorgde de eerste twee jaar de tekstproductie. Daarna nam de marketingafdeling van het bedrijf het stokje over.

Drones

Heeft u al een drone? Ik niet. Maar dat zegt niet zoveel, want ik heb ook pas sinds kort een smartphone en die gebruik ik nauwelijks. Ik weet wel hoeveel zo’n vliegende robot kost. Voor 500 euro heb je een aardige Arducopter, een open source multicopter (dat is een helicopter met meer dan één rotor) met de doorsnee van een autoband. Je kunt ook een veelvoud uitgeven, natuurlijk, goed voor urenlang vliegplezier met een stabielere drone die zwaardere spullen kan dragen. Je kunt de Arducopter op afstand besturen, maar er zit ook een automatische piloot bij die vanzelf om obstakels heen naar de bestemming vliegt.

Drones zijn de laatste tijd in het nieuws om twee redenen. Ten eerste door de grootschalige militaire inzet in met name Pakistan en Afghanistan. Het wordt steeds makkelijker om te moorden zonder zelf risico te lopen – de drone is eigenlijk precies het tegenovergestelde van de zelfmoordterrorist. De tweede reden is de toenemende inzet door opsporingsdiensten. Dat geeft privacyvraagtekens.

Lees verder Drones

Treinen en auto’s op tv

Het was juni en het sneeuwde. Dat was normaal hier in Ushuaia, de zuidelijkste stad ter wereld. Onaangenaam koud was het niet op het perron van de Ferrocarril Austral Fueguino, logischerwijs ook de zuidelijkste spoorweg ter wereld. Een schattig stoomlocomotiefje met smalle wagons erachter stond te wachten. Het spoor was ooit aangelegd door dwangarbeiders in de tijd dat Ushuaia een strafkolonie was, een onherbergzame plek waar de gevangenen zo druk waren met overleven dat ze niet aan ontsnappen toekwamen. Vandaag de dag was het stadje vooral bekend als marinebasis en als uitvalshaven voor wetenschappelijke en toeristische expedities naar Antarctica. Die handel lag stil als het sneeuwde.

Een handjevol toeristen, onder wie ik, stapte in. Het treintje zette zich in beweging, op weg naar nergens. Het spoor was ooit aangelegd voor het transport van hout en stenen uit de bergen naar de stad. Dat was voor de introductie van beton. Nu was er aan het eind van de lijn alleen nog een natuurpark en een informatiepunt over de Yamana-indianen, die uitgeroeid waren door de ziekten die de blanken hadden meegebracht. Het treintje ging niet hard, maar schudde niettemin vervaarlijk heen en weer op het smalle spoor. Ik keek uit het raampje en voelde me perfect gelukkig.

Lees verder Treinen en auto’s op tv

Bedrijfsblad: CH Profiel

In het najaar van 2012 herzag ik, in samenspraak met de marketingafdeling van het Rotterdamse ingenieursbureau Cauberg Huygen, de formule van het bedrijfsblad CH Profiel: meer beeld, vlottere teksten, meer op de buitenwacht gericht. Het bleef helaas bij één editie, omdat het bureau werd overgenomen door detacheerder DPA, dat het vijf jaar later weer afstootte.

25 Jaar wetenschapsjournalist

Van die momenten dat je met je neus op je leeftijd gedrukt wordt: het is alweer 25 jaar geleden dat ik mijn eerste journalistieke stukje tikte, in opdracht van Esther Hageman bij universiteitskrant Delta. Bij wijze van hiephiephoera verscheen onlangs in de inmiddels tot magazine omgebouwde krant een essay over de criminalisering van het menselijk tekort.

Toen ik zes jaar na dat eerste stukje mijn broodwinning ervan wilde maken, was iedere sollicitatiebrief raak: er was zo’n tekort aan journalisten met een degelijk inzicht in wetenschap en techniek dat ik als freelancer overal welkom was. Op een gegeven moment was ik bij één weekblad hoofdredacteur, bij een ander eindredacteur en daarnaast nog stukjesschrijver voor de Volkskrant en een handvol andere bladen. Die tijden zijn voorbij.

Lees verder 25 Jaar wetenschapsjournalist

De criminalisering van het menselijk tekort

Artsen, verkeersleiders en anderen die als professional andermans leven in handen hebben, worden steeds vaker persoonlijk aansprakelijk gesteld voor de gevolgen van fouten die ze onvermijdelijk wel eens maken bij de uitoefening van hun beroep. Ingenieurs raakt dat nu nog niet, omdat technische ontwerpfouten doorgaans slechts indirect fatale gevolgen hebben. Maar dat is een kwestie van tijd.

Toen de politie haar vond in de kofferbak van haar stiefvader, had het meisje een prop in haar mond, die met een verband om haar hoofd op zijn plek werd gehouden. Onderzoek wees uit dat haar moeder de prop drie dagen daarvoor had ingebracht. Ze had het kind vervolgens onder het bed geschoven en alleen gelaten. Daar in het donker was ze overleden, drie jaar oud en zwaar ondervoed. De stiefvader was op weg om het lijkje in de bossen te dumpen.

De moeder kreeg zes jaar cel en gedwongen behandeling. Daarmee was de Amerikaanse justitie nog niet tevreden. Er was een medeplichtige. De stiefvader, zou je misschien denken, maar die ging vrijuit. In plaats daarvan ging de officier van justitie achter een sociaal werker aan.

Lees verder De criminalisering van het menselijk tekort

Vuurwapens en vuurwerk

Nadat de puber Adam Lanza zijn moeder en een schoolklas doodschoot in het Amerikaanse stadje Newtown, ontspon zich in dat land de aloude discussie over een verbod op tenminste semi-automatische vuurwapens. Tegenstanders vinden dat de beschikbaarheid van grote hoeveelheden vuurwapens dergelijke massaslachtingen in de hand werkt. Voorstanders wijzen op de lange traditie van het vuurwapenbezit en vinden dat oppassende wapenbezitters niet mogen leiden onder een handjevol gekken.

In Nederland is men geneigd hoofdschuddend naar dergelijke ‘Amerikaanse toestanden’ te kijken, maar het interessante was dat zich tegelijkertijd hier een bijna identieke discussie voordeed, niet over vuurwapens, maar over vuurwerk. Tegenstanders vinden dat de grootschalige beschikbaarheid van vuurwerk letsel en overlast uitlokt. Voorstanders wijzen op de lange traditie en vinden dat je mensen hun plezier niet mag ontnemen, omdat een handjevol lieden zich misdraagt.

Lees verder Vuurwapens en vuurwerk

Rechte ruggen

Twee ingenieurs, drie seismologen, een vulkanoloog en een ambtenaar kregen onlangs in Italië zes jaar cel, omdat ze de aardbeving van L’Aquila, die 300 mensen het leven kostte, niet juist voorspeld hadden. Althans, zo kwam het over in de Nederlandse media. De werkelijkheid was wat subtieler en de moeite waard om als ingenieur nog eens dieper over na te denken.

De zes experts waren door de ambtenaar van de rampenpreventie bijeen geroepen. Er waren in L’Aquila schokken gevoeld en de bevolking was onrustig: was er een grote beving aanstaande? De experts vertelden de ambtenaar dat een aardbeving zich niet voorspellen liet. Daarna belegde het gezelschap een persconferentie, waar de ambtenaar een wetenschappelijk nonsensverhaal hield, met als boodschap: gaat u gerust slapen, er is helemaal niks aan de hand. De experts zaten erbij, maar hielden hun mond.

Lees verder Rechte ruggen

Verbinding

Vanachter het bureau in mijn oude woning kon ik af en toe collega Möring zien lopen. Zeker op zoek naar wifi-bereik, dacht ik dan, sinds hij een keer een column met die strekking had geschreven. Zelf zat ik stevig met een kabel verbonden aan internet. Lekker veilig, nooit zoeken waar je verbinding is gebleven.

Althans, dat dacht ik, tot ik verhuisde en de kabel die uitkwam in de meterkast van mijn nieuwe huis, geen sjoege gaf. Daar was ik al een beetje bang voor geweest, want de door KPN langs gestuurde monteurs hadden in mijn kelder drie afgeknipte kabels aangetroffen, alle meerdere decennia oud, en hadden er daarvan eentje willekeurig uitgekozen om door te trekken naar de meterkast. Een kans van één op drie dat het goed gaat, dacht ik.

Na mijn klacht zette KPN het signaal op een ander aderpaar. Helaas niet het juiste, want het signaal reikte nog steeds niet tot de meterkast. Ondertussen zat ik al meer dan een week zonder telefoon en internet.

Lees verder Verbinding

Supermens

Er is tenslotte een rangorde van psychische toestanden die correspondeert met de rangorde van de problemen; en de hoogste problemen stoten zonder pardon iedereen terug die hen durft te naderen zonder door het niveau en de macht van zijn geest tot hun oplossing voorbeschikt te zijn. Wat baat het of lenige doorsneebreinen en stijve brave ingenieurs en empirici zich, zoals tegenwoordig zo vaak gebeurt, met hun plebejische eerzucht in dit ‘hof der hoven’ proberen in te dringen! Grove voeten mogen deze tapijten nimmer betreden: dat is al in de oerwet van de dingen zo geregeld; de deuren blijven gesloten voor deze opdringerige lieden, ook al stoten ze er hun hoofd tegen kapot!

Die alinea is niet van mij, maar van Friedrich Nietzsche, die haar opschreef in ‘Voorbij goed en kwaad’, een van de boeken waarin hij, na de constatering dat God dood is in de harten van de zijn tijdgenoten, zich afvraagt welke moraal de christelijke zal moeten vervangen. In bovenstaande alinea sorteert hij voor dat je een mentaal supermens moet zijn om moreel overeind te blijven in tijden van leegte. Ingenieurs, zo mag duidelijk zijn, hebben volgens Nietzsche weinig kans om tot de klasse der supermensen toe te treden, hoe graag ze dat ook zouden willen.

Lees verder Supermens