Resultaten voor de categorie Film

Onoda: absurde, komische en ontroerende film

Drie uur lang kijken naar twee verwarde Japanse soldaten die na 1945 nog bijna dertig jaar de oorlog voortzetten op een Philippijns eiland – ik moest me er even overheen zetten, maar werd beloond met een prachtfilm over de kameraadschap tussen luitenant Hiroo Onoda en zijn secondant Kinshichi Kozuka. Zij krijgen in de nadagen van de oorlog de waargebeurde opdracht om een guerilla voor te bereiden op het eiland Lubang in afwachting van de terugkomst van het Japanse leger. Die opdracht wordt nooit teruggetrokken, dus zij blijven op hun post.

Dat absurde gegeven leidt tot absurde scènes, maar ultiem is dat niet waar de film over gaat. Wanneer de omstandigheden eenmaal een feit zijn, blijven er twee mannen over die in isolatie proberen te overleven, volledig op elkaar aangewezen, strijdvaardig maar ook bang voor ontdekking, omdat dit hun opdracht in gevaar zou kunnen brengen.

Na de dood van Kozuka in een schermutseling met eilandbewoners moet Onoda het in zijn eentje rooien, tot men zijn commandant uit de oorlog opspoort om hem het bevel te verstrekken zich alsnog over te geven. Het hoogtepunt van de film, een scène die tegelijkertijd intens smerig en liefdevol is, is dan al lang geweest. Toch leef je als kijker tot het laatst mee met Onoda, wiens leven bijkans voorbij gegaan is als een zinloos ritueel. Die zinloosheid daalt in bij de overgave. Het is dat hij daadwerkelijk nog gevaarlijk was, anders zou het hem vergund zijn geweest tot in lengte van dagen de trotse buitenpost van het keizerlijke leger te zijn.

The Father, geslaagd op twee fronten

Met een topacteur als Anthony Hopkins kun je een film laten slagen puur op het acteerwerk. En Hopkins is in vorm in The Father, als een dementerende man. Alleen al met zijn ogen is hij fenomeel, de doffe blik van de verwarring, de twinkeling als hij ineens een idee krijgt, de verontwaardiging wanneer iemand zijn herinneringen afwijst.

Maar regisseur en scenarist Florian Zeller doet meer dan alleen registreren hoe de vader steeds meer de weg kwijt raakt en de dochter (ook mooi neergezet door Olivia Colman) steeds onzekerder wordt of zij de verzorging nog wel aankan. Door het verhaal niet lineair te vertellen, op een manier die in de verte aan het werk van Christopher Nolan doet denken (maar dan subtieler), trekt hij de kijker zowel in het perspectief van de vader als van de dochter mee.

Kortom, dit is een op twee fronten geslaagde film. Alle prijzen dubbel en dwars verdiend.

Indringend en verbijsterend: Quo Vadis, Aida?

Natuurlijk weet je hoet het gaat aflopen in Quo Vadis, Aida?, de film over de genocide van Srebrenica. De mannen worden allemaal afgevoerd en vermoord. De film volgt Aida Selmanagic, tolk in dienst van de Nederlanders, die min of meer in paniek rondrennen en niets beters weten te doen dan proberen zich te houden aan lamgeslagen regels. Aida probeert tegen die regels in haar man en zonen te redden. Dat lukt niet.

Het ongemakkelijke gevoel dat mij tijdens het kijken bekroop was dat ik meer meeleefde met Aida’s gezin dan met alle anderen. Logisch, zo werkt film nu eenmaal, maar dacht ik: als deze mannen het redden, heeft de film dan een happy end? Vallen al die duizenden doden dan gevoelsmatig in het niet bij het viertal met wier lot regisseur Jasmila Zbanic me verbonden heeft? Het zijn van die vragen die je jezelf kunt stellen bij een film die vanwege het bekende verhaal alleen maar indringend en verbijsterend kan zijn.

Andere regisseurs zouden gestopt zijn bij de mitrailleurs of misschien bij Aida die later door de sporthal met uitgestalde menselijk resten loopt in de hoop alsnog haar geliefden terug te vinden. Zbanic maakt het de kijker niet makkelijk door haar ook naar het oude huis te laten gaan, waar inmiddels Serviërs wonen. Wat er dan gebeurt, moet u zelf maar gaan zien.

Ouderwets goed: Judas and the Black Messiah

Fred Hampton was 21 jaar oud toen hij door schietgrage FBI-agenten om het leven werd gebracht. De politicus van de Black Panther party in Chicago was erin geslaagd arme stedelingen van alle achtergronden te verenigen in een coalitie die door de machthebbers als staatgevaarlijk werd gezien. De film die over de laatste jaren van zijn leven gemaakt is, Judas and the Black Messiah, biedt dan ook een cocktail van politiek, een flintertje romantiek en harde actie. Een cocktail die uitstekend werkt.

Het verhaal wordt vooral verteld uit het perspectief van Bill O’Neill, een kleine crimineel die in ruil voor strafvermindering bij de Black Panthers infiltreert. Hij wordt gedwongen steeds verder te gaan, onder meer om geweld uit te lokken, zodat er een excuus is voor arrestaties. Dit perspectief voorkomt dat de film een hagiografie van Hampton wordt. Het is moeilijk geen enkele sympathie voor Bill te hebben en de gewelddadige kanten van de Black Panthers (ook in de onderlinge omgang) worden niet weggepoetst. Kortom, een fijne film, met een slot dat je verontwaardigd de bioscoop doet verlaten.

Nomadland, een hele lieve film

Als Frances McDormand niet de hoofdrol gespeeld had in Nomadland, een semi-documentaire over Amerikanen die met campers van baantje naar baantje trekken, dan zou het thema me waarschijnlijk niet aangetrokken hebben. En dan had ik wat gemist, want het is een hele lieve film in de sfeer van Nebraska en Straight Story, behalve dan dat een groot deel van de karakters zichzelf speelt. Dan had ik nooit kennis gemaakt met bijvoorbeeld de fantastische Linda May en Swankie.

Goede keus dus van regisseur Chloé Zhao om McDormand in te schakelen. De actrice past moeiteloos in het wereldje en zorgt voor iets van een rode draad in een plotloze film die niettemin geen moment verveelt. Er gebeurt weinig, maar je leert wel steeds nieuwe, aardige sappelaars kennen door de ogen van McDormand, die met Nomadland haar derde Oscar voor beste actrice binnensleepte. Nomadland is zo’n film die je niet kunt navertellen, maar waarvan je jaren later nog een warm gevoel krijgt als je eraan terugdenkt.

Nolans Tenet is één lange adrenalinekick

Als de held moet kiezen tussen het redden van de wereld en het meisje, kiest de held altijd voor het meisje. Vervolgens redt hij alsnog ook de wereld. Tenet is op die filmregel geen uitzonder, behalve dat regisseur Christopher Nolan het emotionele gedoe eromheen achterwege laat. Want wij, zijn publiek, moet en zal dik twee uur achter elkaar opgejaagd in de bioscoopzaal zitten en dan zijn romantische scenes alleen maar stoorzenders. Aan karakterontwikkeling doet Nolan ook niet.

Dialoog in Tenet dient twee doelen: 1) het plot vooruit helpen, en 2) de kijker nog iets bijbrengen van waar dat plot in ‘s hemelsnaam op slaat. De aarde wordt aangevallen vanuit de toekomst. Er is een Russische oligarch die de aarde om zeep wil helpen. Dit kan hij doen als hij negen voorwerpen verzamelt die samen ‘het algoritme’ vormen. En er bestaat een aantal machines waarmee je de ‘entropie’ van voorwerpen kunt ‘omdraaien’, met als gevolg dat je niet vooruit, maar achteruit leeft in de tijd.

Lees verder Nolans Tenet is één lange adrenalinekick

Dark Waters steunt op verontwaardiging

Er hangt een blauwzwarte sluier over Dark Waters, de film over het Teflon-schandaal van DuPont. Ook de camera doet mee aan het creëren van een zwaarmoedige sfeer, terwijl advocaat Rob Bilott het opneemt tegen de chemiereus, aanvankelijk op verzoek van een boer met vergiftigd vee, maar uiteindelijk strijdend aan de zijde van duizenden mensen die teveel kankerverwekkende stoffen hebben binnengekregen.

In een Hollywoodfilm zou de advocaat ook nog eens ontslagen worden en zijn vrouw zien weglopen om de heroïek aan te zetten, maar regisseur Todd Haynes wil niet te ver van de waarheid afdrijven. Anderzijds kiest hij ervoor alle vrolijkheid weg te laten. Zelfs de gezinsscènes, met her en der een schaars grapje, zijn bleek. Dat Bilott gaandeweg meerdere prijzen won voor zijn inzet krijgen we niet te zien.

De documentaire stijl zit Dark Waters in de weg. Zonder de wetenschap dat het verhaal echt gebeurd is, zou het een vrij vlakke film zijn met hoofdpersonen die maar niet gaan leven. Verontwaardiging over de gebeurtenissen maakt dat je alsnog twee uur geboeid zit te kijken. Van de affaire werd twee jaar geleden overigens ook een veelgeprezen documentaire gemaakt, The Devil we Know. Die heb ik niet gezien, maar ik kan me voorstellen dat het een belemmering voor Haynes was om zich teveel vrijheden te veroorloven.

Bilott zelf strijd nog altijd door. Hij heeft voor 3500 slachtoffers rondom de fabriek in West-Virginia 671 miljoen dollar schadevergoeding van DuPont geregeld, maar is nu bezig namens Teflon-slachtoffers in de rest van de Verenigde Staten. De Nederlandse Teflonfabriek in Dordrecht sproeide in het verleden kilo’s van het spul over de stad uit. Niets aan de hand, zei DuPont indertijd. Nederlands onderzoek loopt nog. Iets zegt me dat de laatste film over dit onderwerp nog niet gemaakt is.

Bombshell blijft aan de oppervlakte hangen

Wanneer je een film maakt over een notoir gewetenloos media-imperium als Fox News moet je natuurlijk op je tellen passen. Voor je het weet heb je een haatcampagne en/of rechtszaak aan je broek hangen. Dus ik kan me voorstellen dat de scenaristen van Bombshell zo dicht mogelijk bij de waarheid zijn gebleven. Het resultaat is in elk geval een nogal brave film over een brisante kwestie, het structureel seksueel intimederen van vrouwen door de mannen aan de top van Fox News.

Charlize Theron en Nicole Kidman spelen de twee vrouwen die zaak aanhangig maakten, beiden gestaalde blondines zonder gezichtsexpressie van het type waarin Fox grossiert. Hun spel is noodzakelijk minimaal. Het gevolg daarvan is dat Margot Robbie mag excelleren als Kayla Pospisil, een fictief karakter waar de scenaristen zich dus meer vrijheden mee konden veroorloven. Robbie is het ambitieuze jonkie dat gaandeweg leert welke mores er bij de zender heersen. Ongemak en verbijstering zijn van haar gezicht af te lezen.

Al met al is Bombshell geen slechte film, maar ontbeert hij de spanningsboog die andere klokkenluiderfilms vaak wel hebben. Het zijn de actrices, en dan met name Robbie, die de zaak overeind houden.

Bij het IFFR: Impetigore

Twee jonge vrouwen reizen af naar een afgelegen dorp op Java, waar ze in een verlaten huis naast een begraafplaats trekken. Ik zal verder geen spoilers weggeven, maar ook in een Indonesische horrorfilm is dat een aanwijzing dat er wel eens vervelende dingen zouden kunnen gaan gebeuren. Impetigore is een glad geproduceerde (met dank vermoedelijk aan de Koreanen van CJ Entertainment) genrefilm waarin hoofdrolspeelster Tara Basro lekker los mag gaan.

Horror is niet mijn ding, maar ik ga nu eenmaal alle Indonesische films zien, als het even kan. Wat mij het meest opviel is dat de oude Javaanse cultuur als iets exotische gepresenteerd wordt, iets uit vervlogen tijden. De twee vrouwen spreken onderling Indonesisch. Javaans verstaan ze niet. Wayang-poppenspeler is een oud ambacht. Misschien is dat gedaan voor het effect en voor de Aziatische markt. Meestal is het bovennatuurlijke een normaal aspect van het leven, ook in het moderne Indonesië.

Enfin, ik heb me vermaakt, maar niet meer dan dat. Voorlopig blijf Marlina the Murderer (2018) verreweg de beste Indonesisch film die ik gezien heb.

Traantjes persen in Star Wars

Rey, de verbeten jedi in opleiding die in de jongste Star Wars trilogie werd geïntroduceerd, is in de afsluitende aflevering, the Rise of Skywalker, een stoere Disneyprinses geworden, die haar mannetje staat maar ook bij gelegenheid traantjes perst. Gelukkig zingt ze niet in deze film, die de afsluiting is van de originele negendelige serie die George Lucas in 1977 begon.

Wat me ook opviel is dat Finn, de zwarte ex-stromtrooper die een oogje op Rey heeft, in de persoon van Jannah een eveneens zwarte partner krijgt die zich in een volgende film tot love interest kan ontwikkelen. Daarmee omzeilt Disney, dat de rechten op Star Wars in handen heeft, de potentiële controverse van een interraciale liefdesrelatie. Het andere menselijke lid van Reys crew, Poe, vormt een setje met Zorri Bliss, die zich kleedt alsof ze uit een Marvel-film is weggelopen (een ander Disney-bedrijf). Ik ben benieuwd wat daarvan de bedoeling is.

Ondanks alle elementen die eerder een commercieel dan cinematografisch doel lijken te dienen is Rise of Skywalker een prima-actiefilm. Het buitelt, draait en schiet als een dolle, met rustige scenes tussendoor om op adem te komen. Het plot is coherent, zij het opnieuw zonder enige verrassing. De decors en effecten zijn dik in orde. En de film sluit af met een mooie verwijzing naar die eerste film uit 1977, zodat de sage van de Luke Skywalker nu echt is afgerond. De vraag is wel hoe lang de Star Wars formule in Disney-handen houdbaar blijft.